Een georganiseerde geloofsgemeenschap
In de middeleeuwen vormde de parochie de basis van het kerkelijke leven. Rond de kerk kwamen doop, misviering, huwelijk, begrafenis en kerkelijke administratie samen. De Mierlose parochie stond niet los van de lokale heerlijkheid: de Heren van Mierlo en hun familie hadden invloed op kerkelijke goederen en benoemingen.
Uit dertiende-eeuwse bronnen blijkt dat kerkelijke functies en heerlijke belangen nauw met elkaar verweven waren. Een zoon uit de familie van de lokale heren trad bijvoorbeeld als pastoor van Mierlo op. Ook tienden en andere kerkelijke inkomsten komen in middeleeuwse documenten voor.
Parochie en dorp
De aanwezigheid van een parochie gaf de verspreide bevolking een gezamenlijk religieus middelpunt. Rond kerk en begraafplaats ontwikkelde zich een kern die door de eeuwen heen herkenbaar bleef, ook toen kerkgebouwen werden vervangen en politieke verhoudingen ingrijpend veranderden.
