Hoofdthema

14. Gebouwen, monumenten & erfgoed

Ontdek gebouwen, monumenten en ander erfgoed van Mierlo en lees over hun ontstaan, bewoners, functies en betekenis voor het dorp.

Samengestelde kennislaag

Dossiers binnen dit thema

155 dossiers
Encyclopedie-artikel

Huize Bethanië

De geschiedenis van Huize Bethanië is verbonden met zorg, onderwijs en het katholieke leven in Mierlo. In 1874 vestigden acht Franciscanessen van Oirschot zich in nieuwe gebouwen bij het kerkelijke complex. De ouderenzorg groeide later verder. In 1932 kwam er een nieuw klooster met kapel en gasthuis en vanaf dat jaar werd de naam Huize […]

Gebouw

Huize Bethanië

Naam vanaf 1932 Huize Bethanië ontstond uit een veel langere geschiedenis van klooster, onderwijs en ouderenzorg. In 1932 namen de Franciscanessen de gebouwen en grond van het kerkbestuur over en werd een nieuw kloostercomplex met kapel en gasthuis gebouwd naar ontwerp van F.J. Vervest. Vanaf dat jaar werd de naam Huize Bethanië gebruikt. Zorggebouw én […]

Gebouw

Huize Bethanië als gebouw

Van negentiende-eeuws kloostercomplex naar Bethanië De geschiedenis van Bethanië begint vóór het huidige gebouw. Vanaf 1874 woonden Franciscanessen van Oirschot in Mierlo in een complex met klooster, kapel, school en Apostelhuis. De zorgfunctie breidde daarna geleidelijk uit. In 1932 namen de zusters de gebouwen en gronden van het kerkbestuur over. Architect F.J. Vervest uit Eindhoven […]

Encyclopedie-artikel

Huize Karelstein

Huize Karelstein behoort tot de historische huizen die een plaats verdienen in de gebouwengeschiedenis van Mierlo. Het object wordt in de encyclopedie gekoppeld aan bewonersgeschiedenis, historische kaarten, kadastrale gegevens, bouwkundige ontwikkeling en oude foto’s. Omdat verschillende lokale verhalen en dateringen rond historische woonhuizen kunnen circuleren, wordt de definitieve beschrijving pas uitgebreid nadat eigendoms- en bouwgegevens […]

Gebouw

Huize Karelstein

Markant pand aan de Hekelstraat Huize Karelstein aan de Hekelstraat 1 behoort tot de opvallende historische woonhuizen van Mierlo. De cultuurhistorische inventarisatie beschrijft het als een gaaf hoekpand in eclecticistische stijl. Het gebouw heeft een oudere kern. De huidige representatieve gevel wordt rond 1870 gedateerd. Het huis heeft onder meer betekenis doordat het als residentie […]

Encyclopedie-artikel

Jaarthema Zorg in Mierlo 2026

Jaarthema Zorg in Mierlo 2026 Heemkundekring Myerle koos voor 2026 het jaarthema Zorg in Mierlo. Het thema bracht verschillende onderdelen van de lokale gezondheids- en welzijnsgeschiedenis bijeen: armenzorg, religieuze ouderenzorg, wijkverpleging, geboortezorg, huisartsen, EHBO en de ontwikkeling van zorggebouwen. Het onderwerp is voor de encyclopedie relevant omdat een jaarthema niet alleen terugkijkt, maar ook actief […]

Gebouw

Kasteel van Mierlo

Verdwenen residentie van de Heren van Mierlo Mierlo kende tot rond 1800 een omvangrijk omgracht kasteelcomplex. Wanneer het precies werd gebouwd is niet bekend. Archeologisch en historisch onderzoek maakt een oorsprong in de late middeleeuwen aannemelijk. De eerste betrouwbare schriftelijke vermelding staat in het testament van Hendrik Dickbier uit 1410. Het complex bestond uit meerdere […]

Gebouw

Kasteelboerderij

Boerderij uit het voormalige kasteellandschap De kasteelboerderij aan de Kasteelweg 12 behoort tot de belangrijkste tastbare resten van het landschap rond het verdwenen Kasteel van Mierlo. De cultuurhistorische inventarisatie dateert de langgevelboerderij rond 1700. Het gebouw is bijzonder vanwege de constructie. Een deel van het gebint is in de gevel zichtbaar en laat volgens de […]

Beeldobject

Kasteelboerderij aan de Kasteelweg

Kasteelboerderij aan de Kasteelweg Deze beeldbankregistratie documenteert Kasteelboerderij en is gekoppeld aan het canonieke encyclopediedossier. De afbeelding dateert van 2013-09-28 en is gemaakt door Rosemoon. De afbeelding is opgenomen onder CC BY-SA 3.0. Herkomst en rechten Bron: Wikimedia Commons. Credit: Rosemoon / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0; technisch verkleind. Bronpagina: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Kasteelweg_12,_Mierlo_RM_526454.JPG. Licentie: https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/ Gebruik in […]

Locatie

Kasteelterrein Mierlo

De plaats van het verdwenen kasteel Mierlo kende tot rond 1800 een omvangrijk omgracht kasteelcomplex. Wanneer het precies werd gebouwd is niet bekend. Archeologisch en historisch onderzoek maakt een oorsprong in de late middeleeuwen aannemelijk. De eerste betrouwbare schriftelijke vermelding staat in het testament van Hendrik Dickbier uit 1410. Van het Kasteel van Mierlo is […]

Gebouw

Kasteeltje aan de Heer de Swaeffstraat

Kasteeltje aan de Heer de Swaeffstraat Aan het voormalige Schoolpad, later de omgeving van de Heer de Swaeffstraat, stond in de tweede helft van de twintigste eeuw een opmerkelijk particulier bouwwerk dat in Mierlo bekend werd als het Kasteeltje. Het werd vanaf het einde van de jaren veertig gebouwd door operazanger Theo van Gerven. Wat […]

Encyclopedie-artikel

Kerkklokken

De stem van de kerk in het dorp Kerkklokken bepaalden eeuwenlang mede het ritme van het dorpsleven. Ze riepen gelovigen op voor de mis, markeerden bijzondere kerkelijke momenten en werden gebruikt bij rouw, feestdagen en andere gebeurtenissen. De toren van de Luciakerk is ouder dan het negentiende-eeuwse kerkgebouw en vormde daardoor al vóór 1856 het […]

Encyclopedie-artikel

Kerkstraat

Route naar de kerk De Kerkstraat maakt deel uit van de oude route naar de historische kerkplaats van Mierlo. Op negentiende-eeuwse kaarten zijn meerdere ‘Kerkwegen’ herkenbaar die vanuit verschillende delen van het dorp naar de parochiekerk liepen. De straat kreeg in 1876 een bijzondere positie in de verkeersgeschiedenis van het dorp. Heemkundig onderzoek beschrijft de […]

Gebouw

Kersenplukker

Dit objectrecord gebruikt dezelfde gecontroleerde inhoud als het kunst- en herinneringsdossier De Kersenplukker. Monument voor een verdwenen dorpsbeeld De Kersenplukker is een kunstwerk dat herinnert aan de periode waarin de kersenpluk het straat- en landschapsbeeld van Mierlo bepaalde. Het beeld toont de menselijke kant van de fruitteelt: niet alleen de boom en vrucht, maar vooral […]

Locatie

Landgoed Verste Heide

Landgoed Verste Heide Landgoed Verste Heide komt in rijksarchieven als afzonderlijk Mierloos onderwerp naar voren. Staatsbosbeheer bewaart een dossier voor 1958–1983; daarnaast bestaan latere stukken over natuur en recreatie. Daarmee is Verste Heide sterk genoeg om als eigen locatie in de encyclopedie ontsloten te worden. Gedocumenteerde kern Het Nationaal Archief registreert Landgoed Verste Heide, gemeente […]

Gebouw

Loeswijkschool

Loeswijkschool Loeswijkschool krijgt een zelfstandig dossier omdat dit onderwerp een eigen, herkenbare plaats inneemt in de geschiedenis van Mierlo en onvoldoende zichtbaar wordt wanneer het alleen als detail in een groter overzichtsartikel staat. De afbakening is bewust smal gehouden: dit dossier behandelt de lokale functie, ontwikkeling en betekenis van het onderwerp, terwijl verwante thema’s via […]

Encyclopedie-artikel

Mariakapel Mierlo

Mariadevotie en herinnering De Mariakapel van Mierlo staat aan de Sint Sebastiaanweg. Erfgoed Brabant registreert de kapel als rooms-katholiek religieus gebouw, gebouwd in 1951 en vanaf dat jaar in gebruik. De kapel is aan Maria gewijd. De verering van Maria vormde een belangrijk onderdeel van het katholieke geloofsleven in Brabant. Ook in Mierlo is die […]

Gebouw

Mariakapel Mierlo

Deze gebouwtitel verwijst naar hetzelfde religieuze erfgoedobject als De Mariakapel. Kapel aan de Sint Sebastiaanweg De Mariakapel van Mierlo staat aan de Sint Sebastiaanweg. Erfgoed Brabant registreert de kapel als rooms-katholiek religieus gebouw, gebouwd in 1951 en vanaf dat jaar in gebruik. De kapel is aan Maria gewijd. De ligging buiten de grote parochiekerk geeft […]

Gebouw

Mariaklok van Mierlo uit 1414

Mariaklok van Mierlo uit 1414 In de toren van de Heilige Luciakerk hangt een klok die aanzienlijk ouder is dan het huidige negentiende-eeuwse kerkgebouw: de Mariaklok uit 1414. Heemkundekring Myerle vermeldt dat de gieter onbekend is en dat het Latijnse opschrift in vertaling verwijst naar Maria en de maand april 1414. Daarmee is de klok […]

Encyclopedie-artikel

Marktstraat

Historische woon- en verkeersstraat De Marktstraat behoort tot de oude straten van Mierlo. Langs de route stonden woningen, boerderijen, kleine bedrijven en horecagelegenheden. De bebouwing had vroeger een veel agrarischer karakter dan tegenwoordig, met rieten en strooien daken en erven die direct bij de straat lagen. De straat kreeg een bijzondere plaats in de dorpsgeschiedenis […]

Encyclopedie-artikel

Mierlo Magazine

Mierlo Magazine Mierlo Magazine is een eigentijdse publicatievorm waarin historische en lokale verhalen voor een breed publiek worden samengebracht. Als encyclopedisch onderwerp is niet alleen de inhoud interessant, maar ook de wijze waarop lokaal erfgoed in de eenentwintigste eeuw wordt geselecteerd, vormgegeven en doorgegeven. Het dossier behandelt het magazine daarom tegelijk als publicatie, publieksgeschiedenis en […]

Encyclopedie-artikel

Mierlo toen en nu

Van agrarisch dorp naar woonplaats in een stedelijke regio Wie historische kaarten en foto’s naast het huidige Mierlo legt, ziet een ingrijpende verandering. Rond 1900 bestond het dorp uit een relatief open lint van bebouwing, boerderijen, akkers, boomgaarden en zand- of klinkerwegen. Grote delen van het huidige woongebied waren nog landbouwgrond. In de twintigste eeuw […]

Locatie

Mierlo War Cemetery

Commonwealth-oorlogsbegraafplaats aan de Geldropseweg Mierlo War Cemetery ontstond uit de behoefte om gesneuvelde militairen uit veldgraven en tijdelijke begraafplaatsen in de regio bijeen te brengen. Op en rond de locatie lagen aanvankelijk ook Duitse graven; die werden in 1946 overgebracht naar Ysselsteyn. De Commonwealth War Graves Commission nam de inrichting en het beheer van de […]

Locatie

Molenberg op de Molenheide

Molenberg op de Molenheide De Molenberg op de Molenheide herinnert aan een verdwenen molenlocatie en aan de manier waarop oud gebruik van het landschap later als erfgoed zichtbaar wordt gemaakt. De heuvel, oude perceelsstructuur en molengeschiedenis moeten daarbij uit elkaar worden gehouden: een huidige inrichting is geen reconstructie van elke historische fase. Het dossier brengt […]