Hoofdthema

12. Natuur, landschap & water

Verken natuur, landschap en water rond Mierlo, met verhalen over heide, bossen, beekdalen, natuurbeheer en veranderingen in de omgeving.

Samengestelde kennislaag

Dossiers binnen dit thema

136 dossiers
Bron

Nationaal Archief – Gemeentelijke bossen Mierlo en bedrijfsplan 1957–1967

Organisatie: Nationaal Archief. Type: Staatsbosbeheerarchief. Gebruik: Staatsbosbeheer bewaart afzonderlijke stukken over Mierlo en een bedrijfsplan voor gemeentelijk bosbezit voor de periode 1957–1967. Redactionele status: inventaris- of bronbeschrijving wordt alleen gebruikt voor wat daarin expliciet is bevestigd; niet-ingeziene dossierinhoud blijft onderzoeksstatus. URL: https://www.nationaalarchief.nl/onderzoeken/archief/2.11.48

Bron

Nationaal Archief – Landgoed Verste Heide Mierlo, 1958–1983

Organisatie: Nationaal Archief. Type: Staatsbosbeheerarchief. Gebruik: Staatsbosbeheer bewaart een afzonderlijk dossier Landgoed Verste Heide, gemeente Mierlo, 1958–1983, inventarisnummer 910. Redactionele status: inventaris- of bronbeschrijving wordt alleen gebruikt voor wat daarin expliciet is bevestigd; niet-ingeziene dossierinhoud blijft onderzoeksstatus. URL: https://www.nationaalarchief.nl/onderzoeken/archief/2.11.5102/download/pdf

Bron

Nationaal Archief – Natuurwetenschappelijke Commissie Mierlo en Mierlo-Dorp, 1953–1975

Organisatie: Nationaal Archief. Type: archiefinventaris / Natuurwetenschappelijke Commissie. Gebruik: Afzonderlijke dossiers voor Mierlo 1962–1965 en Mierlo-Dorp 1953–1975, met meerdere bijbehorende tekeningen. Belangrijk voor natuurwaarden, ruimtelijke ingrepen en landschapsbeoordeling. Redactionele status: inventaris- of bronbeschrijving wordt alleen gebruikt voor wat daarin expliciet is bevestigd; niet-ingeziene dossierinhoud blijft onderzoeksstatus. URL: https://www.nationaalarchief.nl/onderzoeken/archief/2.11.5191/download/pdf

Bron

Nationaal Archief – Sangbroek en Goorkens, 1963–1965

Organisatie: Nationaal Archief. Type: natuurbeschermingsarchief. Gebruik: Inventarisnummer 3483 betreft Someren en Mierlo, Sangbroek en de Goorkens, 1963–1965. De bron vormt een rijksingang voor bescherming en beheer van dit landschap. Redactionele status: inventaris- of bronbeschrijving wordt alleen gebruikt voor wat daarin expliciet is bevestigd; niet-ingeziene dossierinhoud blijft onderzoeksstatus. URL: https://www.nationaalarchief.nl/onderzoeken/archief/2.14.73/download/pdf

Bron

Nationaal Archief – Strabrechtse Heide natuur- en beheerdossiers

Organisatie: Nationaal Archief. Type: natuurbeschermings- en beheerarchief. Gebruik: Meerdere rijksdossiers en beheerreeksen betreffen de Strabrechtse Heide, waaronder stukken waarin de gemeente Mierlo expliciet voorkomt. Redactionele status: inventaris- of bronbeschrijving wordt alleen gebruikt voor wat daarin expliciet is bevestigd; niet-ingeziene dossierinhoud blijft onderzoeksstatus. URL: https://www.nationaalarchief.nl/onderzoeken/archief/2.14.73/download/pdf

Encyclopedie-artikel

Natuurbeheer

Natuur vraagt actief beheer Het idee dat natuur altijd het beste volledig met rust gelaten kan worden, past niet bij alle Mierlose natuurgebieden. Heide groeit zonder beheer geleidelijk dicht met gras, struiken en bos. Natte natuur kan achteruitgaan door verdroging of voedselrijk water. Recreatie kan gevoelige soorten verstoren. Daarom gebruiken beheerders verschillende maatregelen: begrazing, maaien, […]

Encyclopedie-artikel

Natuurwetenschappelijke dossiers en tekeningen van Mierlo 1953–1975

Natuurwetenschappelijke dossiers en tekeningen van Mierlo 1953–1975 De naoorlogse groei van Mierlo vond plaats in een landschap dat tegelijk onderwerp was van natuurwetenschappelijke beoordeling en ruimtelijke planning. Het Nationaal Archief bewaart voor Mierlo en Mierlo-Dorp afzonderlijke dossiers van de Natuurwetenschappelijke Commissie, inclusief meerdere tekeningen. Die combinatie van tekst en kaartmateriaal maakt de bron bijzonder interessant […]

Encyclopedie-artikel

Nutsvoorzieningen en communicatie in Mierlo

Nutsvoorzieningen en communicatie in Mierlo De modernisering van Mierlo is goed zichtbaar in voorzieningen die tegenwoordig vanzelfsprekend lijken. Schoon leidingwater, elektriciteit, gas, riolering en straatverlichting veranderden de woonomgeving, terwijl post en telefonie de verbinding met de buitenwereld versnelden. Deze ontwikkelingen verliepen niet op één moment en werden ook niet door één organisatie uitgevoerd. Door de […]

Encyclopedie-artikel

Ontginning van de heide

Het einde van het oude heidesysteem Heide hoorde eeuwenlang bij het landbouwsysteem. Schapen leverden mest en wol, terwijl plaggen uit de heide in potstallen werden gebruikt. Door kunstmest, veranderde landbouw en nieuwe economische mogelijkheden verloor dit systeem in de negentiende eeuw snel zijn betekenis. Veel heide werd daarna ontgonnen. Sommige gronden veranderden in akkers, andere […]

Encyclopedie-artikel

Ontginning van woeste gronden rond Mierlo

Ontginning van woeste gronden rond Mierlo De term “woeste gronden” werd historisch gebruikt voor heide, zandige en andere niet-intensief ontgonnen terreinen. Rond Mierlo maakten zulke gebieden lange tijd deel uit van een landbouwsysteem waarin heide, plaggen, begrazing en akkers met elkaar samenhingen. In de negentiende en twintigste eeuw veranderde dat landschap sterk. Wat de bronnen […]

Gebeurtenis

Openstelling Eindhovensch Kanaal

28 oktober 1846 Op 28 oktober 1846 werd het Eindhovensch Kanaal feestelijk geopend voor de scheepvaart. Het kanaal was in de jaren 1840 op kosten van de gemeente Eindhoven aangelegd om Eindhoven met de Zuid-Willemsvaart te verbinden. Betekenis voor Mierlo Voor Mierlo werd het kanaal zowel een landschappelijke grens als een economische transportverbinding. Industrie en […]

Encyclopedie-artikel

Opkomst van de auto

Wegennet krijgt een nieuwe gebruiker De opkomst van de motorauto veranderde Mierlo in de twintigste eeuw sterk. Wegen die oorspronkelijk voor voetgangers, karren en fietsen waren aangelegd, moesten geschikt worden gemaakt voor sneller en zwaarder verkeer. De provinciale verbindingen richting Geldrop en Helmond kregen daardoor steeds meer betekenis. Bruggen werden vervangen, wegen verbreed en verhard […]

Encyclopedie-artikel

Oude zandwegen

Wegen zonder verharding Tot diep in de negentiende eeuw bestond het Mierlose wegennet grotendeels uit zandwegen. In 1876 telde de gemeente ongeveer vijftig kilometer aan straten, wegen en voetpaden. De gemeentelijke wegen waren toen nog onverhard; alleen delen van de provinciale route Geldrop-Mierlo-Helmond waren al met klinkers of grind verbeterd. Zandwegen waren sterk afhankelijk van […]

Locatie

Oudven

Oudven Oudven is een Mierlose gebiedsnaam die in verschillende soorten bronnen terugkomt: historische geografie, boerderijgeschiedenis, oorlogsgeschiedenis en de huidige Oudvensestraat en het sportpark. Daardoor is Oudven meer dan een straatnaam; het is een bruikbaar anker om veranderingen in landschap en gebruik over lange tijd te volgen. Wat de bronnen bevestigen Negentiende-eeuwse toponymische opsommingen noemen Oudven […]

Locatie

Overakkerse Loop

Waterloop en ecologische verbinding De Overakkerse Loop, in gemeentelijke stukken ook geschreven als Overakkerseloop, maakt deel uit van het lokale stelsel van watergangen in het Mierlose buitengebied. De waterloop wordt in gemeentelijke plannen genoemd in samenhang met natuurgebied Sang en Goorkens. De gemeente heeft de Overakkerseloop aangeduid als ecologische verbindingszone. Dat betekent dat de inrichting […]

Encyclopedie-artikel

Prehistorische bewoning rond Mierlo

Menselijke aanwezigheid vóór geschreven bronnen Lang voordat er sprake was van een dorp Mierlo, bestond het gebied uit een afwisselend zandlandschap. De huidige gemeente ligt in een zone met veel dekzand, hogere ruggen en lager gelegen beekdalen. Zulke hoogteverschillen waren belangrijk voor de latere bewoning: hogere, drogere gronden waren aantrekkelijk voor wonen en akkerbouw, terwijl […]

Locatie

Prehistorische nederzetting Hazenwinkel

Prehistorische nederzetting Hazenwinkel Hazenwinkel is een van de plekken waar archeologisch onderzoek de lange bewoningsgeschiedenis van het Mierlose gebied concreet maakt. In 2011 publiceerde D’n Myerlese Koerier een afzonderlijk artikel over een prehistorische nederzetting in Hazenwinkel. Daarmee is het meer dan een losse vindplaats van aardewerk of vuursteen: de sporen kunnen in samenhang iets vertellen […]

Bron

Provincie Noord-Brabant – Strabrechtse Heide en Beuven

Bronhouder: Provincie Noord-Brabant. Gebruik: Natura 2000-gebied Strabrechtse Heide en Beuven, omvang, landschapstypen en natuurdoelen. URL: https://www.brabant.nl/onderwerpen/natuur-landschap/natura-2000-gebieden/strabrechtse-heide-beuven/

Bron

RCE – Beschermd dorpsgezicht Broek Mierlo, gezicht 1531

Organisatie: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Type: beschermd dorpsgezicht. Gebruik: Officiële erfgoedinformatie over rijksbeschermd dorpsgezicht Broek, inclusief aanwijzing, begrenzing en cultuurhistorische context. Redactionele status: inventaris- of bronbeschrijving wordt alleen gebruikt voor wat daarin expliciet is bevestigd; niet-ingeziene dossierinhoud blijft onderzoeksstatus. URL: https://kennis.cultureelerfgoed.nl/index.php/Gezicht/1531

Bron

RCE – Panorama Landschap, ruilverkaveling Mierlo 1965–1977

Organisatie: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Type: landschaps- en ruilverkavelingsregistratie. Gebruik: RCE-landschapsinformatie registreert de ruilverkaveling Mierlo met een oppervlakte van circa 2.190 hectare en uitvoering in 1965–1977. Redactionele status: inventaris- of bronbeschrijving wordt alleen gebruikt voor wat daarin expliciet is bevestigd; niet-ingeziene dossierinhoud blijft onderzoeksstatus. URL: https://kennis.cultureelerfgoed.nl/index.php/Panorama_Landschap_-_Eindhoven_en_de_Kempen

Bron

RCE Beeldbank – Kadastraal minuutplan Mierlo 1811–1832

Organisatie: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Type: digitale kadastrale minuutkaart. Gebruik: perceelstructuur, wegen, water, bebouwing en ruimtelijke ligging in het vroege kadaster. Toegang: Mierlo sectie G blad 03. Bronkwaliteit: A. Redactioneel: Kaartblad is een momentopname; eigenaars- en gebruiksgegevens moeten met OAT worden gecombineerd. URL: https://beeldbank.cultureelerfgoed.nl/rce-mediabank/detail/a78066fa-94d7-11e5-bedd-079f1b7cb5b3

Bron

RCE Beeldbank – Oorspronkelijke Aanwijzende Tafel Mierlo

Organisatie: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Type: digitale Oorspronkelijke Aanwijzende Tafel. Gebruik: koppeling van kadastrale percelen aan eigenaar, soort eigendom/gebruik en belastbare gegevens. Toegang: Mierlo sectie G. Bronkwaliteit: A. Redactioneel: Gebruik samen met het bijbehorende minuutplan en juiste sectie/perceelnummer. URL: https://beeldbank.cultureelerfgoed.nl/rce-mediabank/detail/edb71db2-94d7-11e5-baa4-738eaa06e50f

Encyclopedie-artikel

Ruilverkaveling in Mierlo

Ruilverkaveling in Mierlo De ruilverkaveling van Mierlo behoort tot de ingrijpendste veranderingen van het agrarische landschap in de twintigste eeuw. Het BHIC ontsluit archiefmateriaal van de plaatselijke commissie over de periode 1935–1977. Ruilverkaveling was bedoeld om versnipperde landbouwgronden doelmatiger te ordenen, maar had gevolgen die veel verder gingen dan eigendomsgrenzen alleen. Wegen, sloten, perceelsvormen en […]

Locatie

Sang en Goorkens

Natte natuur ten zuidoosten van Mierlo Sang en Goorkens is een nat natuurgebied direct ten zuidoosten van Mierlo. Het ligt in en rond het beekdal van de Goorloop en vormt een belangrijk contrast met de hogere, drogere zandgronden rond het dorp. De gemeente beschrijft het gebied als een natte natuurparel. Water, moerasachtige delen, graslanden, struweel […]