Hoofdthema

12. Natuur, landschap & water

Verken natuur, landschap en water rond Mierlo, met verhalen over heide, bossen, beekdalen, natuurbeheer en veranderingen in de omgeving.

Samengestelde kennislaag

Dossiers binnen dit thema

136 dossiers
Locatie

Goorloop

Waterloop ten oosten van Mierlo De Goorloop vormt een belangrijke water- en landschapsstructuur aan de oostzijde van Mierlo. De gemeentelijke omgevingsvisie beschrijft het beekdal van de Goorloop als een herkenbaar onderdeel van het landschap. De waterloop loopt door of langs het natuurgebied Sang en Goorkens. In tegenstelling tot verschillende waterlopen die uiteindelijk westwaarts richting het […]

Encyclopedie-artikel

Grenspalen en grensmarkeringen van Mierlo

Grenspalen en grensmarkeringen van Mierlo Grenspalen en grensmarkeringen van Mierlo krijgt een zelfstandig dossier omdat dit onderwerp een eigen, herkenbare plaats inneemt in de geschiedenis van Mierlo en onvoldoende zichtbaar wordt wanneer het alleen als detail in een groter overzichtsartikel staat. De afbakening is bewust smal gehouden: dit dossier behandelt de lokale functie, ontwikkeling en […]

Encyclopedie-artikel

Grondgebied van de gemeente

Eeuwenlang opvallend stabiele grenzen De grenzen van Mierlo werden al in 1292 beschreven. Volgens lokaal historisch onderzoek bleven de hoofdlijnen daarvan vervolgens vele eeuwen vrijwel ongewijzigd. Rond 1900 omvatte de gemeente ongeveer 3.460 hectare. Dat oude grondgebied was aanzienlijk groter dan het gebied dat tegenwoordig als Mierlo binnen Geldrop-Mierlo herkenbaar is. Het omvatte onder meer […]

Encyclopedie-artikel

Grote wolvenjacht in Peelland in 1804

Grote wolvenjacht in Peelland in 1804 Op 14 en 15 september 1804 werd in Peelland een grote gezamenlijke wolvenjacht georganiseerd. Volgens de Mierlose heemkundige reconstructie nam Someren het initiatief nadat wolven veel schade hadden veroorzaakt. De operatie overschreed gemeente- en dorpsgrenzen: uit een reeks plaatsen werden mannen opgeroepen. Voor Mierlo wordt een deelname van negentig […]

Locatie

Gulbergen

Dit locatierecord gebruikt dezelfde onderzochte bronlaag als het canonieke dossier Gulbergen als landschap. Van afvalberg naar groen landschapsgebied Landgoed Gulbergen ligt tussen Eindhoven en Helmond, op grondgebied van Geldrop-Mierlo en Nuenen. Het gebied is ongeveer 325 hectare groot. De markante hoogte is ontstaan uit een voormalige stortplaats en vormt tegenwoordig een herkenbaar element in het […]

Encyclopedie-artikel

Gulbergen

Van afvalberg naar groen landschapsgebied Landgoed Gulbergen ligt tussen Eindhoven en Helmond, op grondgebied van Geldrop-Mierlo en Nuenen. Het gebied is ongeveer 325 hectare groot. De markante hoogte is ontstaan uit een voormalige stortplaats en vormt tegenwoordig een herkenbaar element in het regionale landschap. Vanaf het hoogste punt zijn verre uitzichten mogelijk. Rond de berg […]

Locatie

Gulbergen als landschap

Van afvalberg naar groen landschapsgebied Landgoed Gulbergen ligt tussen Eindhoven en Helmond, op grondgebied van Geldrop-Mierlo en Nuenen. Het gebied is ongeveer 325 hectare groot. De markante hoogte is ontstaan uit een voormalige stortplaats en vormt tegenwoordig een herkenbaar element in het regionale landschap. Vanaf het hoogste punt zijn verre uitzichten mogelijk. Rond de berg […]

Bron

Heemkundekring Myerle – Wolven toen en nu

Bronhouder: Heemkundekring Myerle. Type: heemkundige nieuwsbrief met verwijzing naar H. van Bussels Sprokkelingen. Gebruik: wolvenjacht in Mierlo in 1680 en de regionale wolvenjacht van 14–15 september 1804, inclusief de Mierlose deelname. Bronkwaliteit: C/B; lokale secundaire reconstructie. Voor detailclaims blijft het achterliggende historische materiaal leidend. URL: https://www.heemkundekringmyerle.nl/publicaties/nieuwsbrief/2022/mrt_nieuwsbrief.pdf

Encyclopedie-artikel

Heidegebieden

Eeuwenlang onderdeel van het boerenlandschap Heide was vroeger een belangrijk onderdeel van het agrarische systeem rond Mierlo. Schapen graasden er, plaggen werden gebruikt in potstallen en zandwegen doorkruisten de open gronden. Heide was daarmee geen onaangeroerde wildernis, maar een landschap dat sterk met menselijk gebruik samenhing. Vanaf de negentiende eeuw verloor dit systeem zijn economische […]

Locatie

Heideschoor

Heideschoor Heideschoor krijgt een zelfstandig dossier omdat dit onderwerp een eigen, herkenbare plaats inneemt in de geschiedenis van Mierlo en onvoldoende zichtbaar wordt wanneer het alleen als detail in een groter overzichtsartikel staat. De afbakening is bewust smal gehouden: dit dossier behandelt de lokale functie, ontwikkeling en betekenis van het onderwerp, terwijl verwante thema’s via […]

Locatie

Het Broek

Het Broek is de historische naamvariant van het canonieke locatiedossier Broek. Historisch buurtschap in het noordelijke buitengebied Het Broek is een oud Mierloos buurtschap in een lager en natter landschap. Bij de volkstelling van 1840 telde het gebied volgens de lokale reconstructie 44 huizen en 250 inwoners. De naam broek sluit aan bij een veel […]

Encyclopedie-artikel

Het Broek en het Eindhovensch Kanaal

Het Broek in een veranderend landschap Het Broek is een oud Mierloos buurtschap in een lager en natter landschap. Bij de volkstelling van 1840 telde het gebied volgens de lokale reconstructie 44 huizen en 250 inwoners. Het Eindhovensch Kanaal is een ongeveer 13,9 kilometer lange waterweg die Eindhoven met de Zuid-Willemsvaart verbindt. De gemeente Eindhoven […]

Encyclopedie-artikel

Het Kasteel van Mierlo

Het verdwenen Kasteel van Mierlo was eeuwenlang verbonden met de Heren van Mierlo en vormde een belangrijk centrum van de heerlijkheid. Het kasteelcomplex lag in een waterrijke omgeving en kende grachten en bijgebouwen. De geschiedenis van het kasteel is nauw verweven met de opeenvolgende adellijke families die Mierlo bestuurden. Bovengronds is het kasteel verdwenen, maar […]

Encyclopedie-artikel

Het natuurlijke landschap rond Mierlo

Op de overgang van droge en natte gronden Het landschap rond Mierlo behoort tot het Brabantse zandgebied. Hogere dekzandruggen, oude akkers, heideontginningen, bossen en lager gelegen beekdalen liggen dicht bij elkaar. Juist die afwisseling verklaart waarom het buitengebied nooit één uniform landschap is geweest. Ten oosten en zuidoosten van Mierlo ligt het beek- en natuurgebied […]

Locatie

Het Weijerke

Waterlandschap bij het voormalige kasteel Het Weijerke is een waterpartij met eiland in de omgeving tussen de kerk en het historische kasteelterrein van Mierlo. De omgeving hoorde tot het bredere kasteellandschap met grachten, vijvers, hoeven en waterpartijen. Namen als Zwanenweijer laten zien dat waterbeheer en vijvers een herkenbaar onderdeel van die historische omgeving vormden. Relatie […]

Encyclopedie-artikel

Het Wolfsven

Het Wolfsven is een bekende naam in het recreatieve landschap van Mierlo. De omgeving maakt deel uit van het bos- en heidelandschap rond het dorp en kreeg in de twintigste eeuw steeds meer betekenis voor verblijfsrecreatie en vrijetijdsbesteding. Voor de encyclopedie wordt onderscheid gemaakt tussen de natuurlijke en landschappelijke geschiedenis van het gebied en de […]

Locatie

Het Wolfsven

Een naam verbonden met bos en water Het Wolfsven ligt in het bosrijke gebied tussen Geldrop en Mierlo en is tegenwoordig vooral bekend door Bospark ’t Wolfsven. Gemeentelijke stukken plaatsen het recreatiepark midden in de Molenheide en beschrijven de omgeving als een boslandschap dat grotendeels uit negentiende- en twintigste-eeuwse aanplant bestaat. De naam verwijst naar […]

Locatie

Historische akkers van Mierlo

Oude bouwlanden rond de nederzettingen Rond historische nederzettingen op de Brabantse zandgronden lagen grotere akkercomplexen. Deze bouwlanden lagen doorgaans op relatief hoge en droge grond, dicht genoeg bij boerderijen om mest en gewassen te vervoeren. Op oude akkers van het Brabantse zandgebied ontstonden plaatselijk dikke humusrijke bovengronden die als esdek worden aangeduid. Zij werden gevormd […]

Encyclopedie-artikel

Historische geografie van Mierlo

Historische geografie van Mierlo Historische geografie verbindt oude kaarten, kadastrale percelen, wegen, waterlopen, gehuchten en veldnamen met het huidige landschap. Voor Mierlo is het kadaster van 1832 een belangrijk ijkpunt, maar het onderzoek reikt verder terug via akten en heerlijkheidsarchieven en vooruit via latere topografische kaarten. Dit dossier beschrijft de methode en de lokale waarde […]

Encyclopedie-artikel

Historische hoofdwegen

Mierlo tussen regionale routes Mierlo lag eeuwenlang op landroutes tussen plaatsen als Geldrop, Helmond, Asten, Stiphout en Nuenen. Het wegennet bestond uit een combinatie van lokale zandwegen en enkele routes met een bredere regionale functie. In de negentiende eeuw werd die infrastructuur stapsgewijs verbeterd. Een route maakte deel uit van de verbinding Eindhoven-Geldrop-Mierlo-Asten-Venlo. In 1856–1857 […]

Locatie

Historische kersenboomgaarden

Hoogstambomen als dorpsbeeld Toen de Mierlose kersenteelt groeide, verschenen rond het dorp steeds meer boomgaarden. De traditionele kersenbomen waren hoogstammen met brede kronen. Voor de oogst waren lange ladders en ervaren plukkers nodig. De boomgaarden hadden een economische én landschappelijke betekenis. In het voorjaar vormde de bloesem een opvallend beeld; in de zomer trok de […]

Locatie

Hoenderboom

Hoenderboom Hoenderboom krijgt een zelfstandig dossier omdat dit onderwerp een eigen, herkenbare plaats inneemt in de geschiedenis van Mierlo en onvoldoende zichtbaar wordt wanneer het alleen als detail in een groter overzichtsartikel staat. De afbakening is bewust smal gehouden: dit dossier behandelt de lokale functie, ontwikkeling en betekenis van het onderwerp, terwijl verwante thema’s via […]

Bron

Kadaster – Topotijdreis

Organisatie: Kadaster. Type: historische topografische kaarten en luchtfoto’s. Gebruik: vergelijking van wegen, bebouwing, bos, heide, water, landbouw en dorpsuitbreiding door ruim twee eeuwen. Bronkwaliteit: A. Redactioneel: Topografische kaart is geen kadastrale eigendomskaart. Gebruik voor landschaps- en locatievergelijking, niet voor eigendomsclaims. URL: https://topotijdreis.nl/