Hoofdthema

12. Natuur, landschap & water

Verken natuur, landschap en water rond Mierlo, met verhalen over heide, bossen, beekdalen, natuurbeheer en veranderingen in de omgeving.

Samengestelde kennislaag

Dossiers binnen dit thema

136 dossiers
Encyclopedie-artikel

De Groene Gemeente van Mierlo

De Groene Gemeente van Mierlo De Groene Gemeente was een uitgestrekt gebied van gemeenschappelijke gronden tussen Mierlo, Lierop en Helmond. Het begrip ‘gemeente’ betekende hier niet de moderne bestuursgemeente, maar een gebied waarvan gebruiksrechten door een gemeenschap werden gedeeld. De historische Groene Gemeente was groter dan het huidige Groot Goor en omvatte ook zones die […]

Encyclopedie-artikel

De hazenplaag op de Luchense Heide

De hazenplaag op de Luchense Heide Een conflict over hazen op de Luchense Heide laat op kleine schaal zien hoe jachtrecht en landbouwbelang konden botsen. Wanneer wild gewassen beschadigde maar boeren het niet vrij mochten vangen, ontstond een spanningsveld tussen eigendomsbescherming, voedselproductie en wettelijke jachtregels. Wildschade Hazen kunnen jonge gewassen en akkers beschadigen. Voor een […]

Encyclopedie-artikel

De oude tramlijn

Nieuwe vorm van openbaar vervoer Aan het begin van de twintigste eeuw kreeg Mierlo aansluiting op de stoomtram tussen Eindhoven en Helmond. De lijn volgde niet overal de bestaande verharde weg. Tussen Mierlo en Mierlo-Hout liep het tracé gedeeltelijk over een zandweg en werd voor de oversteek van het Eindhovensch Kanaal een aparte trambrug gebouwd. […]

Encyclopedie-artikel

De Strabrechtse Heidebrand van 2010 en Mierlo

De Strabrechtse Heidebrand van 2010 en Mierlo De grote natuurbrand op de Strabrechtse Heide in 2010 behoort tot de belangrijkste recente branden in de directe omgeving van Mierlo. De brand trof een groot natuurgebied en leidde tot zorgen over verdere uitbreiding in de richting van infrastructuur en het Mierlose buitengebied. Omvang en dreiging Lokale historische […]

Locatie

De Torenakkers van Mierlo

De Torenakkers van Mierlo De naam Torenakker lijkt op het eerste gezicht naar één vanzelfsprekende akker bij een kerktoren te verwijzen, maar het Mierlose toponiemenonderzoek laat zien dat de werkelijkheid ingewikkelder is. In historische bronnen komt de benaming op meer dan één plaats voor. Daarmee is ‘de Torenakker’ een voorbeeld van een terugkerend probleem in […]

Encyclopedie-artikel

Dekzandlandschap

Zand afgezet door wind Mierlo ligt in een gebied waar tijdens de laatste ijstijden grote hoeveelheden zand door de wind werden verplaatst en afgezet. Zo ontstond een licht golvend dekzandlandschap met hogere ruggen en lagere kommen. Het reliëf is vaak subtiel, maar had grote invloed op bewoning, landbouw en waterhuishouding. Hogere zandgronden waren relatief droog […]

Encyclopedie-artikel

Dierenrijk

Dierenpark op Gulbergen Het huidige Eindhoven Zoo ligt op Landgoed Gulbergen. Het park opende in mei 2004 onder de naam Dierenrijk Europa. Aanvankelijk lag de nadruk op diersoorten uit Europa. Met de komst van onder meer Siberische tijgers in 2007 werd de collectie internationaler en veranderde de naam in Dierenrijk. In 2024 werd het park […]

Encyclopedie-artikel

Dierenrijk als recreatieve/natuurlijke bestemming

Dierenpark op Gulbergen Het huidige Eindhoven Zoo ligt op Landgoed Gulbergen. Het park opende in mei 2004 onder de naam Dierenrijk Europa. Aanvankelijk lag de nadruk op diersoorten uit Europa. Met de komst van onder meer Siberische tijgers in 2007 werd de collectie internationaler en veranderde de naam in Dierenrijk. In 2024 werd het park […]

Encyclopedie-artikel

Dorpsputten en openbare pompen in Mierlo

Dorpsputten en openbare pompen in Mierlo Dorpsputten en openbare pompen in Mierlo krijgt een zelfstandig dossier omdat dit onderwerp een eigen, herkenbare plaats inneemt in de geschiedenis van Mierlo en onvoldoende zichtbaar wordt wanneer het alleen als detail in een groter overzichtsartikel staat. De afbakening is bewust smal gehouden: dit dossier behandelt de lokale functie, […]

Encyclopedie-artikel

Economische functie van het kanaal

Goedkoop vervoer van zware goederen Het kanaal was vooral bedoeld om Eindhoven en de omliggende industrie beter aan te sluiten op het landelijke vaarwegennet. Zware en volumineuze vrachten zoals bouwmaterialen, turf, steenkool, hout en machines waren over water goedkoper te vervoeren dan over de slechte landwegen. Ook Mierlo profiteerde. Inwoners werkten aan aanleg en onderhoud, […]

Locatie

Eesbroek

Eesbroek Eesbroek, ook geschreven als Eestbroek, is een Mierlose veldnaam met uitzonderlijke archeologische betekenis. Het weiland met deze naam ligt bij de voormalige kasteelsite en vormt daarmee een directe verbinding tussen toponymie en ondergronds erfgoed. Wat de bronnen bevestigen De heemkundige kasteelpagina vermeldt dat het weiland bij de Kasteelweg als Eesbroek of Eestbroek bekendstaat en […]

Locatie

Eindhovensch Kanaal

Waterverbinding tussen Eindhoven en de Zuid-Willemsvaart Het Eindhovensch Kanaal is een ongeveer 13,9 kilometer lange waterweg die Eindhoven met de Zuid-Willemsvaart verbindt. De gemeente Eindhoven liet het kanaal in de jaren 1840 op eigen kosten aanleggen en bleef eigenaar. Voor Mierlo is het kanaal een opvallende landschappelijke grens tussen het dorp en het noordelijke buitengebied. […]

Locatie

Ellenaar

Ellenaar Ellenaar is een Mierlose gebiedsnaam die in de oorlogsgeschiedenis vooral bekend is door de ligging bij de Molen van Branten. De huidige bebouwde omgeving maakt het moeilijk voor te stellen hoe open het terrein in 1944 was. Een zelfstandig locatiedossier helpt die historische ruimtelijke context terug te brengen. Wat de bronnen bevestigen De heemkundige […]

Encyclopedie-artikel

Epidemieën

Ziekte kon een dorp ontwrichten Besmettelijke ziekten vormden vóór moderne hygiëne, vaccinatie en antibiotica een voortdurende bedreiging. Mierlo werd in verschillende eeuwen getroffen door epidemieën die in korte tijd veel slachtoffers maakten. De lokale Canon noemt als belangrijke voorbeelden pest in 1636, rode loop in 1779, pokken in 1824 en cholera vanaf 1830. Van gebed […]

Encyclopedie-artikel

Fauna

Dieren in een gevarieerd landschap De combinatie van bos, heide, water, grasland en agrarisch gebied zorgt rond Mierlo voor veel verschillende leefgebieden. Daardoor komen er zoogdieren, vogels, amfibieën, reptielen en grote aantallen insectensoorten voor. Staatsbosbeheer noemt voor de Strabrechtse Heide bijvoorbeeld heikikker, rugstreeppad en vele soorten libellen. Op de heide en rond vennen zijn bovendien […]

Encyclopedie-artikel

Flora

Planten van droge én natte milieus De flora rond Mierlo is gevarieerd doordat droge zandgronden, bossen, akkers, beekdalen, heide en vennen dicht bij elkaar liggen. Op droge heide domineren soorten die aan voedselarme zandbodems zijn aangepast, terwijl natte laagten heel andere vegetaties dragen. Op de Strabrechtse Heide noemt Staatsbosbeheer onder meer struik- en dopheide en […]

Encyclopedie-artikel

Gekantelde kazemat op de heide

Twee kazematten op de Strabrechtse heide Lokale herinneringen beschrijven twee zware betonnen kazematten in het heidegebied ten zuiden van Mierlo. De schietopeningen waren gericht in de richting van Someren en Weert. De aanleg van de E3 Bij de aanleg van de toenmalige E3, de latere A67, verdween de eerste kazemat in of onder het nieuwe […]

Bron

Gemeente Geldrop-Mierlo – Beeldkwaliteitplan Luchen deelgebied 3a

Bronhouder: Gemeente Geldrop-Mierlo. Type: officieel beeldkwaliteitplan voor Luchen deelgebied 3a. Gebruik: beschrijving van de Burgemeester Termeerstraat als bestaand straatlint, de rol van de Luchense Wetering als ruimtelijk structurerend element en de aansluiting van nieuwe woongebieden op bestaande wegen, groen en water. Bronkwaliteit: A. Redactioneel: gebruiken voor planologische en ruimtelijke kenmerken van Luchen; historische ouderdom van […]

Bron

Gemeente Geldrop-Mierlo – Structuurvisie

Bronhouder: Gemeente Geldrop-Mierlo. Gebruik: beekdalen, Goorloop, Luchense Wetering, ecologische verbindingszones, Wolfsven en Molenheide. URL: https://simcms.geldrop-mierlo.nl/_flysystem/media/structuurvisie-1.pdf

Bron

Gemeente Geldrop-Mierlo – Structuurvisie Mierlo-Oost

Bronhouder: Gemeente Geldrop-Mierlo. Gebruik: overgangszone tussen Mierlo en Sang en Goorkens, Goorloop, waterberging, biodiversiteit en recreatie. URL: https://www.geldrop-mierlo.nl/_flysystem/media/bijlage-a-structuurvisie-mierlo-oost-ontwerp-13-oktober-2021.pdf