Ga naar inhoud
Digitale Encyclopedie van Mierlo
Verken deze collectie in compacte pagina’s. Alleen de dossiers op deze pagina worden geladen.
Collectie
Van familie en liefdadigheid naar instelling Ouderen bleven vroeger meestal binnen familie of huishouden wonen. Wie arm, alleenstaand of hulpbehoevend was, kon echter afhankelijk worden van armenzorg of een gasthuis. Het Apostelhuis bood vanaf de zestiende eeuw een bijzondere vorm van georganiseerde opvang voor twaalf oude mannen. Toen het gebouw verviel, werden bewoners bij particulieren […]
Oud buurtschap ten oosten van de kern Overakker is een oude Mierlose buurtschapnaam. In de administratieve indeling van 1792 vormde ‘Over ’t Akker’ een eigen sectie. De naam verwijst naar de ligging aan of voorbij een oud akkercomplex. Bij de volkstelling van 1840 telde Overakker 29 huizen en 185 inwoners. Daarmee was het een middelgrote […]
Waterloop en ecologische verbinding De Overakkerse Loop, in gemeentelijke stukken ook geschreven als Overakkerseloop, maakt deel uit van het lokale stelsel van watergangen in het Mierlose buitengebied. De waterloop wordt in gemeentelijke plannen genoemd in samenhang met natuurgebied Sang en Goorkens. De gemeente heeft de Overakkerseloop aangeduid als ecologische verbindingszone. Dat betekent dat de inrichting […]
Mechanisering verandert het werk In de negentiende eeuw veranderde de textielproductie in Zuidoost-Brabant ingrijpend. Mechanische aandrijving en grotere productie-eenheden maakten het mogelijk om meer doek met minder verspreide handarbeid te vervaardigen. Geldrop industrialiseerde eerder en sterker. Voor veel Mierlose thuiswevers betekende dat dat hun traditionele positie verzwakte. Sommigen gingen als loonarbeider in fabrieken werken, terwijl […]
Karelstein en De Kroon Naast Het Vertrouwen en Cambrinus kende Mierlo andere brouwerijen. Bij Huize Karelstein aan de Hekelstraat lag een brouwerij die in het kadaster met Antonie Keunen wordt verbonden. Willem Gooien bouwde in 1880 een brouwerij aan de Dorpsstraat. Na zijn faillissement werd het pand in 1887 verkocht aan Theodor Karel Daamen, die […]
Een breed sportdorp Naast voetbal, hockey, tennis en gymnastiek zijn in Mierlo veel andere sporten georganiseerd. Tafeltennis, judo, hardlopen, korfbal, paardensport, wielrennen en fitness behoren of behoorden tot het lokale sportlandschap. Sportcomplex De Weijer is geschikt voor uiteenlopende zaalsporten, waaronder badminton, basketbal, handbal, hockey, korfbal, rolschaatsen, tennis, voetbal en volleybal. Nieuwe sporten komen erbij Sportcultuur […]
Geestelijke leiding van de parochie Pastoors en kapelaans hadden in katholiek Mierlo lange tijd een invloedrijke positie. Zij verzorgden niet alleen de eredienst, maar waren ook betrokken bij onderwijs, armenzorg, verenigingen, bouwprojecten en de organisatie van het dagelijkse parochieleven. Een bekend negentiende-eeuws voorbeeld is pastoor Reinier Vissers. Hij speelde een belangrijke rol bij de ontwikkeling […]
Gebouw uit 1914 Het Mierlose Patronaatsgebouw dateert uit 1914. Het ontstond in een periode waarin katholieke patronaten jongeren en verenigingen een georganiseerde ontmoetingsplaats boden. Het gebouw kreeg in de loop van de twintigste eeuw steeds meer functies. Historische bronnen tonen het Patronaat als locatie voor vergaderingen, hulpacties, verenigingsbijeenkomsten en voorstellingen. Na de grote Marktstraatbrand van […]
Gebouw voor katholiek verenigingsleven Het Mierlose Patronaat werd gebouwd als ontmoetings- en vormingsgebouw binnen de katholieke parochieomgeving. Het bevatte een grote zaal met podium en bood ruimte aan jeugdwerk, toneel, vergaderingen en verenigingen. Verschil in datering blijft zichtbaar Heemkundekring Myerle noemt 1914 als bouwjaar. Het Rijksmonumentenregister dateert het gebouw voorzichtiger als gebouwd rond 1920. Omdat […]
Katholieke vorming buiten schooltijd Een patronaat was bedoeld als georganiseerde ontmoetings- en vormingsplek voor katholieke jeugd, vooral jongens. Religieuze opvoeding, ontspanning en verenigingsactiviteiten kwamen er samen. Het Mierlose Patronaat werd in het begin van de twintigste eeuw gebouwd en kreeg een grote zaal met podium. Daardoor kon het naast jeugdwerk ook toneel, vergaderingen en andere […]
De uitbraak van 1636 Een van de bekendste vroege epidemieën in Mierlo is de pestuitbraak van 1636. Lokale bronnen plaatsen het begin van de uitbraak in het voorjaar in het gehucht Overakker. De ziekte kon in een gemeenschap met beperkte medische kennis en nauwe sociale contacten verwoestend uitpakken. Angst voor besmetting beïnvloedde handel, bezoek en […]
Grond en plantenmateriaal van heide en andere gronden Plaggen zijn dun afgestoken lagen vegetatie met een deel van de ondergrond. In het historische landbouwsysteem konden zij als strooisel in de stal worden gebruikt. Vermengd met dierlijke mest en ander organisch materiaal werden de plaggen later over akkers verspreid. Daarmee droegen zij bij aan de vorming […]
Jongerenorganisatie aan de Neerakkers Poervoe was een Mierlose jongerenorganisatie die van de gemeente een boerderij aan de Neerakkers ter beschikking kreeg. In hetzelfde gebied lag activiteitencentrum Het Karrewiel, dat door Stichting Jeugdbelangen werd gebruikt. Poervoe werd een ontmoetingsplaats voor jongeren en ontwikkelde een sterke relatie met muziek. De locatie maakte deel uit van een bredere […]
Kinderpokken in Mierlo Pokken vormden in de negentiende eeuw nog een reële bedreiging. Een goed gedocumenteerd Mierloos geval vond plaats in 1824, toen de veertienjarige Barbara Hartman ziek in Mierlo aankwam en natuurlijke pokken bleek te hebben. Zij overleed op 9 april. Er werden ook andere ziektegevallen vastgesteld. De burgemeester liet bij besmette woningen waarschuwingen […]
Mest opbouwen in een verdiepte stal De potstal was een stalsysteem waarbij mest zich ophoopte in een verdiept stalgedeelte. Strooisel, heideplaggen, bosstrooisel en zand konden worden toegevoegd, zodat een steeds dikker mestpakket ontstond. Wanneer de stal werd uitgereden, kwam dit materiaal op de akkers terecht. Door dit eeuwenlang te herhalen ontstonden rond oude dorpen dikke […]
Menselijke aanwezigheid vóór geschreven bronnen Lang voordat er sprake was van een dorp Mierlo, bestond het gebied uit een afwisselend zandlandschap. De huidige gemeente ligt in een zone met veel dekzand, hogere ruggen en lager gelegen beekdalen. Zulke hoogteverschillen waren belangrijk voor de latere bewoning: hogere, drogere gronden waren aantrekkelijk voor wonen en akkerbouw, terwijl […]
Geloof zichtbaar in het openbare leven Het katholieke geloof werd in Mierlo niet alleen binnen kerk en klooster beleefd. Processies, feestdagen, bedevaarten, heiligenverering, begrafenisrituelen en verenigingen maakten het geloof zichtbaar in straten en gezinnen. De intensiteit en vorm van zulke gebruiken veranderden sterk door de tijd. Na de beperkingen van de zeventiende en achttiende eeuw […]
1916: productie in Mierlo begint De mechanische weverij van De Haes werd in 1916 gebouwd en nog in hetzelfde jaar in bedrijf genomen. De fabriek maakte verschillende geweven textielproducten. De onderneming groeide, moderniseerde en werd onderdeel van grotere textielcombinaties. In de jaren zestig werd na samenwerking met Baekers en Elias de naam De Haes Holland […]
Gebeurtenissen die het dorp collectief raakten Een ramp onderscheidt zich van een gewoon ongeval doordat de gevolgen een grotere groep of het hele dorp raken. In de Mierlose geschiedenis zijn verschillende gebeurtenissen zo in het collectieve geheugen terechtgekomen. De grote Marktstraatbrand van 1921 verwoestte tientallen woningen en liet 29 gezinnen zonder huis achter. Tijdens de […]
Een breed pakket aan rechten De macht van de Heer van Mierlo bestond uit een combinatie van rechtspraak, inkomstenrechten en bezit. Een vijftiende-eeuwse opsomming noemt onder meer het gerecht, gemene gronden en gebruiksrechten, cijnzen, de windmolen, jacht- en visserijrechten en andere aan de heerlijkheid verbonden inkomsten. Erfgoed Brabant noemt daarnaast hoge en lage jurisdictie, molenrecht, […]
Lokale rechtspraak vóór de moderne rechtbank In de heerlijkheid Mierlo werd rechtspraak lokaal georganiseerd binnen het Brabantse juridische bestel. De heer beschikte over heerlijke rechten, terwijl schout en schepenen een centrale rol speelden bij onderzoek, getuigenverhoor, vonnis en bestuur. De bevoegdheden konden zowel civiele conflicten als strafzaken omvatten. Voor ernstige misdrijven gold de hoge jurisdictie […]
Hoge en lage jurisdictie De heerlijkheid Mierlo bezat eigen rechtspraak. Historische overzichten spreken van hoge en lage jurisdictie: bevoegdheden voor zowel minder zware als ernstige zaken. De precieze juridische reikwijdte verschilde per periode en stond binnen het bredere Brabantse rechtsbestel. De heer en lokale gerechtelijke functionarissen vormden samen een belangrijk onderdeel van de bestuurlijke macht. […]
De parochie als sociaal middelpunt In de eerste helft van de twintigste eeuw speelde de katholieke parochie een grote rol in het dagelijks leven van veel Mierlonaren. Kerkbezoek, katholiek onderwijs, jeugdwerk, verenigingen, zorg en feestdagen vormden samen een maatschappelijk netwerk dat veel verder ging dan alleen de zondagsmis. De Luciakerk was het zichtbare centrum, terwijl […]
Kloosterlingen in het dorpsleven Religieuze orden en congregaties hadden vooral vanaf de negentiende eeuw een zichtbare invloed op het sociale leven in Mierlo. Zij combineerden religieus gemeenschapsleven met praktische taken zoals onderwijs, ouderenzorg en liefdadigheid. Voor Mierlo-Dorp zijn vooral de Franciscanessen van Oirschot belangrijk. Acht zusters vestigden zich in 1874 in een nieuw complex met […]
