Ga naar inhoud
Digitale Encyclopedie van Mierlo
Verken deze collectie in compacte pagina’s. Alleen de dossiers op deze pagina worden geladen.
Collectie
Een kleine dorpsschool Voor 1800 was het onderwijs in Mierlo kleinschalig en sterk verbonden met kerk en plaatselijke bestuurders. Kinderen van verschillende leeftijden konden tegelijk in één ruimte les krijgen. Lezen, schrijven en rekenen vormden de belangrijkste vaardigheden. Niet ieder kind volgde even regelmatig onderwijs; ouders betaalden schoolgeld en kinderen waren ook thuis of op […]
Geschiedenis bevat ook onzekerheid Niet iedere vraag over Mierlo kan met de huidige bronnen definitief worden beantwoord. Soms ontbreken originele documenten, spreken transcripties elkaar tegen of is een latere traditie veel stelliger geworden dan het beschikbare bewijs toestaat. Voorbeelden zijn de precieze vroegste genealogie van de Heren van Mierlo, de exacte bouwfase van het oudste […]
Het einde van het oude heidesysteem Heide hoorde eeuwenlang bij het landbouwsysteem. Schapen leverden mest en wol, terwijl plaggen uit de heide in potstallen werden gebruikt. Door kunstmest, veranderde landbouw en nieuwe economische mogelijkheden verloor dit systeem in de negentiende eeuw snel zijn betekenis. Veel heide werd daarna ontgonnen. Sommige gronden veranderden in akkers, andere […]
Ontginning van woeste gronden rond Mierlo De term “woeste gronden” werd historisch gebruikt voor heide, zandige en andere niet-intensief ontgonnen terreinen. Rond Mierlo maakten zulke gebieden lange tijd deel uit van een landbouwsysteem waarin heide, plaggen, begrazing en akkers met elkaar samenhingen. In de negentiende en twintigste eeuw veranderde dat landschap sterk. Wat de bronnen […]
De eerste clubs in de twintigste eeuw De opkomst van georganiseerde sport in Mierlo valt vooral in de eerste decennia van de twintigste eeuw. Een gemeentelijk stuk uit december 1919 noemt al een voetbalclub M.V.C. die subsidie vroeg. Vanuit het katholieke Patronaat ontstond daarnaast P.V.C., de Patronaats Voetbal Club. De huidige voetbalvereniging werd op 23 […]
Van heerlijkheid naar moderne gemeente Mierlo kende al eeuwen vóór de moderne gemeentelijke organisatie een eigen lokale bestuursstructuur. In de tijd van de heerlijkheid speelden de heer, schepenen en andere plaatselijke functionarissen een rol in bestuur en rechtspraak. De moderne gemeente Mierlo ontstond in de bestuurlijke hervormingen van de Franse en vroeg-Nederlandse periode. Het Centraal […]
Van oude fruitteelt naar commerciële productie Over kersen in Mierlo bestaan verhalen die de teelt tot ver in de middeleeuwen terugvoeren. Zulke verhalen zijn onderdeel van de lokale overlevering, maar vormen geen stevig bewijs voor een commerciële kersenteelt rond 1100. De beter onderbouwde geschiedenis ligt veel later. De Canon van Mierlo vermeldt dat het ras […]
Van verspreide erven naar een herkenbaar gebied De oudste bewoningssporen rond Mierlo liggen verspreid over verschillende plaatsen. Dat past bij een plattelandslandschap waarin kleine boerenerven door de eeuwen heen konden verschuiven. Rond de huidige Luciakerk is echter een opvallende concentratie van graven en bewoningssporen uit verschillende perioden aangetroffen. In de vroege en volle middeleeuwen worden […]
Van Apostelhuisfonds naar georganiseerd zorgcomplex De geschiedenis van Bethanië begint niet in 1932. De financiële en sociale lijn loopt terug naar de zestiende-eeuwse fundatie van Willem van Enckevoirt. In 1874 kwamen klooster, school en ruimte voor oude mannen in één complex tegenover de pastorie. In 1909 kon een aangrenzend huis worden gekocht; na verbouwing kreeg […]
Van vanzelfsprekend naar vrijwilliger Na de Tweede Wereldoorlog veranderde de Nederlandse samenleving snel. Vanaf de jaren zestig verloor de verzuiling aan kracht. Onderwijs, zorg, politiek en verenigingsleven werden minder rechtstreeks door kerkelijke organisaties bepaald en individuele geloofskeuzes kregen meer ruimte. Ook in Mierlo veranderde daardoor de positie van de parochie. Het aantal religieuzen nam af, […]
Het drukste moment van het landbouwjaar Oogsten was afhankelijk van het gewas. Graan moest worden gemaaid en gedorst, aardappelen gerooid en fruit geplukt. Bij kwetsbare producten bepaalde het weer hoe snel gewerkt moest worden. In Mierlo was veel oogstwerk nog lang handwerk. De twintigste-eeuwse groentecontractteelt kon juist profiteren van grote gezinnen: lokale bronbeschrijvingen benadrukken dat […]
Meer dan één soort slachtoffer De oorlogsslachtoffers uit de toenmalige gemeente Mierlo vormen geen enkele homogene groep. Burgers kwamen om door bombardementen, beschietingen en andere oorlogshandelingen. Militairen sneuvelden elders en inwoners konden slachtoffer worden van vervolging, gevangenschap of andere gevolgen van de oorlog. Mierlo-Hout kreeg door zijn strategische ligging bijzonder veel oorlogsgeweld te verwerken. In […]
Wat weten we werkelijk? De oorsprong van de Mierlose Zwarte is niet exact gedocumenteerd. Er is geen bekende akte of kwekersregistratie die één persoon, boom of jaar als onbetwist beginpunt aanwijst. Lokale promotieverhalen verbinden de kersenteelt soms met de Heren van Mierlo en zelfs met Romeinse teeltmethoden. Zulke verhalen kunnen waardevol zijn als dorpsfolklore, maar […]
Straffen moesten ook zichtbaar zijn In vroegere rechtssystemen had straf niet alleen als doel een veroordeelde te treffen. Openbaarheid kon ook dienen om de gemeenschap te waarschuwen en de eer of sociale positie van de veroordeelde aan te tasten. Daarom kwamen schandstraffen, publieke bekendmakingen en andere vormen van vernedering voor. Verbanning verwijderde een persoon tijdelijk […]
School, sport en vrije tijd Opgroeien in het huidige Mierlo verschilt sterk van de situatie waarin kinderen zomers van school wegbleven om op het land te werken. Onderwijs beslaat een veel groter deel van de jeugd en wordt aangevuld met kinderopvang, sport, muziek, cultuur en verenigingsactiviteiten. Ook de schoolomgeving verandert. Kindcentra combineren steeds vaker onderwijs […]
Wegennet krijgt een nieuwe gebruiker De opkomst van de motorauto veranderde Mierlo in de twintigste eeuw sterk. Wegen die oorspronkelijk voor voetgangers, karren en fietsen waren aangelegd, moesten geschikt worden gemaakt voor sneller en zwaarder verkeer. De provinciale verbindingen richting Geldrop en Helmond kregen daardoor steeds meer betekenis. Bruggen werden vervangen, wegen verbreed en verhard […]
23 juni 1929 Op 23 juni 1929 werd een nieuwe Mierlose voetbalclub opgericht onder de naam M.V.C. Tot de initiatiefnemers behoorden Gerrit Huizinga, Jo van Egdom en Jan Minten. De club begon met veertien leden. Gijs Koolen was voorzitter en Piet van der Vleuten secretaris. Kapelaan L. Holtus werd geestelijk adviseur. Eerste competitie Op 15 […]
Boerderijtypen in een agrarisch dorp Mierlo kende tot ver in de twintigste eeuw een groot aantal boerderijen. Veel bewaarde voorbeelden behoren tot het Brabantse langgeveltype, waarin wonen, stal en bedrijfsruimte onder één lang dak zijn samengebracht. Boerderijen stonden niet willekeurig verspreid. Hun ligging hing samen met oude akkers, beemden, zandwegen en gehuchten. Daardoor zijn zij […]
Ontmoetingsplaatsen vóór het gemeenschapshuis Cafés en herbergen waren vroeger belangrijke sociale knooppunten. Ze boden eten en drinken, maar functioneerden ook als vergaderplaats voor verenigingen, plek voor handel en soms als locatie voor feesten, veilingen of openbare bijeenkomsten. In oude kranten en foto’s van Mierlo verschijnen uiteenlopende horecagelegenheden langs doorgaande straten en bij dorpsfuncties. Namen en […]
Bewegend Mierlo uit de twintigste eeuw Historische film is een uitzonderlijke bron omdat niet alleen gebouwen maar ook beweging, gedrag en gebeurtenissen zichtbaar blijven. Een belangrijk deel van het Mierlose filmmateriaal is gemaakt door huisarts dr. Emiel Kerssemakers, die van 1934 tot 1974 in Mierlo werkte en veel dorpsactiviteiten met een filmcamera vastlegde. Heemkundekring Myerle […]
Een visueel geheugen van het dorp Oude foto’s tonen details die geschreven bronnen vaak niet vermelden: gevels, kleding, wegdek, winkelreclame, bomen, voertuigen en de manier waarop inwoners openbare ruimte gebruikten. Heemkundekring Myerle beheert een omvangrijke beeldbank met foto’s van personen, gebouwen, verenigingen en gebeurtenissen uit Mierlo en het historische werkgebied. Een foto is niet vanzelf […]
Boerderij en land als één economische eenheid Een historische hoeve bestond niet alleen uit een boerderijgebouw. Tot de hoeve konden ook akkers, weilanden, beemden, heidegebruik en andere rechten behoren. Grote hoeven waren daardoor economische eenheden die generaties lang een vaste plaats in het landschap konden behouden. De Heren van Mierlo bezaten verschillende grote hoeven die […]
Taal bewaart verdwenen werelden Oude dialectwoorden zijn vaak nauw verbonden met werkzaamheden en voorwerpen die uit het dagelijkse leven verdwenen. Landbouwgereedschap, textielwerk, onderdelen van een boerderij, voedselbereiding en lokale gebruiken hadden hun eigen woordenschat. Wanneer zo’n activiteit verdwijnt, verdwijnt vaak ook het woord uit actief gebruik. Daardoor kunnen woordenboeken en herinneringen informatie bewaren die in […]
Wegen zonder verharding Tot diep in de negentiende eeuw bestond het Mierlose wegennet grotendeels uit zandwegen. In 1876 telde de gemeente ongeveer vijftig kilometer aan straten, wegen en voetpaden. De gemeentelijke wegen waren toen nog onverhard; alleen delen van de provinciale route Geldrop-Mierlo-Helmond waren al met klinkers of grind verbeterd. Zandwegen waren sterk afhankelijk van […]
