Ga naar inhoud
Digitale Encyclopedie van Mierlo
Verken deze collectie in compacte pagina’s. Alleen de dossiers op deze pagina worden geladen.
Collectie
Erfgoed van nationaal belang Rijksmonumenten zijn gebouwen of objecten die in het landelijke monumentenregister zijn opgenomen vanwege hun bijzondere cultuurhistorische waarde. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed beheert het register. In Mierlo behoren onder meer de Heilige Luciakerk en pastorie, het Patronaat, het Oude Raadhuis en de standerdmolen tot de rijksmonumentale gebouwen en objecten. Registergegevens […]
Een zware epidemie in 1779 De ‘rode loop’ was een ernstige vorm van dysenterie met bloederige diarree. In 1779 werd Mierlo hard getroffen. Pastoor Sebastianus van Kerckhoven hield een gedetailleerd verslag bij. Tussen 1 en 23 oktober overleden volgens die bron 68 inwoners aan de ziekte. Op 14 oktober telde de gemeentesecretaris 211 zieken. Beperkte […]
Broodgraan van de zandgronden Rogge was eeuwenlang een belangrijk graangewas op de Brabantse zandgronden. De plant stelt minder hoge eisen aan de bodem dan tarwe en paste daardoor goed bij het agrarische landschap rond Mierlo. Het graan werd vooral gebruikt voor brood en pap. Daarnaast konden stro en andere resten op het boerenbedrijf worden benut. […]
Graan voor de zandgrond Rogge was eeuwenlang een belangrijk gewas op de arme zandgronden van Zuidoost-Brabant. Het gewas kon beter met voedselarme bodem en winterse omstandigheden omgaan dan veel andere graansoorten. Voor Mierlo past rogge in het traditionele landbouwsysteem rond oude akkers en gemengde bedrijven. Het graan leverde meel voor voeding en veel stro voor […]
Sporen uit de Romeinse periode Ook uit de Romeinse tijd zijn in het Mierlose gebied archeologische resten bekend. De gemeentelijke onderzoekscatalogus vermeldt verschillende vindplaatsen met Romeins aardewerk en bewoningssporen. Bij archeologisch onderzoek rond Bethanië werden onder meer resten van een huisplattegrond, een bijgebouw, een kleine opslagstructuur en kuilen uit de ijzertijd-Romeinse periode aangetroffen. Daarnaast zijn […]
Huizen herkenbaar aan paalgaten Van houten Romeinse boerderijen blijft bovengronds niets over. Archeologen herkennen gebouwen aan patronen van paalgaten, wandgreppels en andere verkleuringen in de bodem. In Neerakkers werden zulke sporen gevonden. Bij Tarwe 7 werd in 1990 een rij van tien paalgaten vastgelegd. Later onderzoek in Mierlo leverde eveneens huisplattegronden en bijgebouwen uit de […]
Een houten put uit het begin van de Romeinse tijd Op 26 september 1989 werd tijdens bouwwerkzaamheden in uitbreidingsplan Neerakkers 2, bij de huidige Boekweit, een houten waterput ontdekt. De put was opgebouwd uit eikenhout. Dendrochronologisch onderzoek leverde volgens de gemeentelijke archeologiecatalogus een datering rond 4 v.Chr. op, precies rond de overgang naar de Romeinse […]
Het eerste Mierlose weekblad Rond de Toren begon in 1963 als lokaal blad vanuit de Heilige Luciaparochie. De eerste uitgaven waren eenvoudige mededelingenbladen met informatie vanuit de kerk en enkele advertenties. Het blad groeide snel uit tot veel meer dan een parochieblad. Verenigingen publiceerden er nieuws, de lokale middenstand adverteerde en inwoners gebruikten kleine advertenties […]
Natte natuur ten zuidoosten van Mierlo Sang en Goorkens is een nat natuurgebied direct ten zuidoosten van Mierlo. Het ligt in en rond het beekdal van de Goorloop en vormt een belangrijk contrast met de hogere, drogere zandgronden rond het dorp. De gemeente beschrijft het gebied als een natte natuurparel. Water, moerasachtige delen, graslanden, struweel […]
Wol, vlees en gebruik van schrale gronden Schapen konden grazen op gronden die voor akkerbouw minder geschikt waren, waaronder heide en andere gemeenschappelijke of marginale gronden. Zij leverden wol, vlees en mest. Voor het historische zandlandschap rond Mierlo past schapenhouderij in het bredere systeem waarin heide, akker, stal en dorp met elkaar verbonden waren. Geen […]
Schapen op de heide Schapen pasten goed in het oude heidelandschap rond Mierlo. Zij konden grazen op gronden die voor akkerbouw weinig geschikt waren en leverden mest, vlees en wol. Wol vormde een belangrijke grondstof voor de regionale textielproductie. In de bredere omgeving van Geldrop en Mierlo ontstond daardoor een nauwe band tussen landbouw en […]
Bestuur en rechtspraak in één instelling Een schepenbank bestond uit lokale schepenen die onder leiding van de schout bestuurlijke en juridische taken uitvoerden. In een samenleving zonder moderne scheiding tussen gemeenteraad, bestuur en rechtbank liepen zulke functies in elkaar over. De schepenen legden verklaringen vast, behandelden transacties en spraken in rechtszaken vonnis. Hun stukken zijn […]
Maken én repareren De schoenmaker vervaardigde en vooral later repareerde leren schoenen en ander leerwerk. In een tijd waarin goederen kostbaar waren, werden schoenen veel langer gebruikt en meermaals hersteld. Mierlose bronnen noemen al in 1762 schoenmaker Hendrik Gooris. De gemeente liet hem twaalf leren brandemmers maken. Een krantenreconstructie uit 1921 noemt daarnaast schoenmaker Boelens […]
Klassen als momentopname Schoolfoto’s behoren tot de meest persoonlijke bronnen voor de lokale geschiedenis. Zij tonen leerlingen, leerkrachten, kleding, schoolgebouwen en soms speelplaatsen of klaslokalen. Omdat vrijwel ieder schooljaar nieuwe groepen ontstonden, vormen klassenfoto’s een soort visueel bevolkingsregister van opeenvolgende generaties Mierlonaren. Herkennen vraagt samenwerking De grootste uitdaging is vaak niet het beeld zelf, maar […]
Bewegen wordt onderdeel van het schoolprogramma Lichamelijke oefening kreeg in de twintigste eeuw een steeds duidelijker plaats in het onderwijs. Waar oudere schooldagen vooral draaiden om lezen, schrijven, rekenen, orde en kennisvakken, werd bewegingsonderwijs geleidelijk een vast onderdeel van het lesprogramma. Schoolgymnastiek vraagt andere ruimte dan een traditioneel klaslokaal. Daardoor kregen scholen speelplaatsen, gymnastieklokalen en […]
Leraar, koster en soms voorzanger De vroegere schoolmeester had vaak meer functies dan alleen lesgeven. In Mierlo kon hij tegelijk koster en voorzanger zijn. Dat verklaart waarom kerk en onderwijs eeuwenlang nauw met elkaar verbonden waren. Tot 1648 werden katholieke schoolmeesters door de kerkelijke omgeving benoemd. Daarna kwam het officiële onderwijs in protestantse handen. Reinier […]
Bewegen wordt onderdeel van onderwijs Gymnastiek en lichamelijke oefening kregen in de twintigste eeuw een vaste plaats in het schoolprogramma. Daardoor kwamen vrijwel alle kinderen structureel met sport in aanraking, ook wanneer zij geen verenigingslid waren. Scholen gebruiken daarvoor eigen speelruimte en gemeentelijke accommodaties. In Mierlo is Sportcomplex De Weijer een belangrijke zaal voor onderwijs […]
Wie betaalt het bijzondere onderwijs? De Nederlandse schoolstrijd draaide vooral om de positie en financiering van openbaar en bijzonder, vaak confessioneel onderwijs. De vrijheid van onderwijs werd in 1848 grondwettelijk vastgelegd, maar bijzondere scholen moesten aanvankelijk grotendeels zelf worden bekostigd. In het overwegend katholieke Mierlo kreeg de wens naar katholiek onderwijs in de tweede helft […]
Zichtbare continuïteit met het verleden Het Sint Catharina en Sint Barbara Gilde is voor Mierlo een bijzonder voorbeeld van een vereniging die haar wortels in de late middeleeuwen plaatst en nog steeds actief is. Daardoor verbindt het gilde heden en verleden op een zichtbare manier. Uniformen, vaandel, koningszilver, trom, vendel en schietrituelen geven historische symbolen […]
Katholieke eredienst buiten de oude kerk Nadat de middeleeuwse parochiekerk in 1648 in protestantse handen was gekomen, moesten katholieken andere plaatsen zoeken om hun geloof te belijden. Aanvankelijk gebeurde dat onder meer in particuliere gebouwen. Later kwam aan de Marktstraat een schuurkerk in gebruik. Erfgoed Brabant registreert een eerste schuurkerk aan de Marktstraat uit de […]
De oudste nog bestaande vereniging van Mierlo Het Sint Catharina en Sint Barbara Gilde vierde in 2024 zijn 550-jarig bestaan en geldt als de oudste nog bestaande vereniging van Mierlo. Het traditionele stichtingsjaar is 1474, maar de heemkundige studie uit 2024 maakt duidelijk dat voor dat exacte jaar geen bewaard schriftelijk bewijs bestaat. Het eerste […]
Lucia van Syracuse De parochiekerk van Mierlo is gewijd aan de heilige Lucia, de vroegchristelijke martelares uit Syracuse. Haar naam is al eeuwen nauw met Mierlo verbonden en komt terug in de kerk, de parochie en verschillende lokale instellingen en verenigingen. Dat Lucia patroonheilige van de kerk is, wordt ook bevestigd door het Rijksmonumentenregister en […]
Zusters van Liefde vanaf 1889 Het Sint-Alphonsusklooster in Mierlo-Hout werd op 25 april 1889 gesticht als dochterklooster van de Zusters van Liefde van Schijndel. De zusters verzorgden onder meer kleuteronderwijs. Daarnaast boden zij zorg aan zieken en bejaarden en dreven zij een pension. Onderwijs, zorg en kloosterleven Het complex werd in de loop van de […]
School van de Broeders van De la Salle De Broeders van De la Salle vestigden zich in 1950 in Mierlo-Hout. Zij begonnen in een zeer eenvoudig en bouwvallig complex met slechts één schoollokaal naast enkele kamers en bedrijfsruimten. In 1954 werd het huis vernieuwd en kreeg de school de naam Sint Odulphus. Onderwijs en kloostergemeenschap […]
