Ga naar inhoud
Digitale Encyclopedie van Mierlo
Verken deze collectie in compacte pagina’s. Alleen de dossiers op deze pagina worden geladen.
Collectie
Plaatsnamen in brede zin Een toponiem is een geografische naam. In lokaal heemkundig onderzoek worden toponiemen en veldnamen vaak vrijwel als synoniemen gebruikt, al kan ’toponiem’ breder zijn en ook namen van gehuchten, waterlopen, wegen en andere plaatsen omvatten. Voor Mierlo zijn toponiemen belangrijk omdat sommige namen ouder kunnen zijn dan de oudste bewaard gebleven […]
Trainingsomgeving voor professionele teams Mierlo heeft geen groot betaald-voetbalstadion, maar beschikt wel over een combinatie van voorzieningen die voor topsportteams aantrekkelijk is. HUP biedt hotel-, herstel- en sportfaciliteiten en beschrijft voor voetbaltrainingskampen vijf professionele velden met natuur- en kunstgras. De Ark als trainingslocatie Sportpark De Ark heeft door de jaren heen veel profploegen ontvangen. Tijdens […]
Een terugkerend Mierloos sportfenomeen Vanaf de late twintigste eeuw ontwikkelde Mierlo zich tot een bekende verblijfplaats voor voetbaltrainingskampen. Hotelvoorzieningen en de velden van Sportpark De Ark liggen dicht bij elkaar. Een bijzonder hoogtepunt was EURO 2000, toen Engeland, Turkije en Italië op De Ark trainden. Clubs uit vele landen Ook daarna bleven Nederlandse en buitenlandse […]
Van paard en wagen naar vrachtwagen Transport was eerst een aanvulling op landbouw en handel. Met de groei van industrie, wegen en gemotoriseerd verkeer ontstonden gespecialiseerde vervoersbedrijven. Een opvallend voorbeeld uit het oude gemeentelijke grondgebied is de ontwikkeling van Jumbo in Mierlo-Hout. In een voormalige textielfabriek werden vanaf 1927 transportauto’s geproduceerd. Logistieke ligging Mierlo lag […]
Trekkracht vóór de tractor Paarden en ossen leverden eeuwenlang de kracht voor ploegen, karren en ander zwaar werk. Welke dieren werden gebruikt hing af van bedrijf, tijd en beschikbare middelen. Dat beide in Mierlo praktisch van belang waren blijkt onder meer uit oude gemeentelijke brandweerregels: bij brand konden paarden, ossen en karren van inwoners worden […]
Dialect is vooral gesproken taal Het eigene van een dialect zit niet alleen in woorden. Klank, ritme, klinkers en uitspraak kunnen minstens zo karakteristiek zijn. Daardoor kan een geschreven dialectzin maar gedeeltelijk weergeven hoe een oudere Mierlonaar werkelijk sprak. Heemkundige dialectvoorbeelden gebruiken aangepaste spelling om klanken zichtbaar te maken. Zulke schrijfwijzen zijn praktisch, maar vormen […]
Otto en Jan van Cuijk In 1335 kwam de heerlijkheid Mierlo in handen van Otto van Cuijk. Het RAAP-overzicht noemt hem als heer van 1335 tot 1350. Daarna volgde Jan III van Cuijk, die Mierlo tot 1356 bezat. De periode Van Cuijk was relatief kort, maar belangrijk omdat zij tussen de vroege herenfamilie en de […]
Een familie met langdurige invloed Vanaf 1518 kreeg het geslacht Van Grevenbroeck een centrale plaats in de Mierlose geschiedenis. Na een akkoord over aanspraken op de heerlijkheid kwam Raes van Grevenbroeck aan de macht. Daarna volgden verschillende familieleden en regenten. De bekendste, maar ook meest omstreden heer uit deze familie is Erasmus van Grevenbroeck. Zijn […]
Een geleidelijke verandering In de prehistorie veranderde de manier waarop mensen het landschap gebruikten fundamenteel. De oudste groepen leefden van jacht, visserij en het verzamelen van voedsel. Later gingen landbouw en veeteelt een steeds grotere rol spelen. Voor Mierlo kennen we geen geschreven bronnen uit deze perioden; de ontwikkeling moet volledig uit archeologische vondsten en […]
Een korte overgang in 1335 Hendrik van Langel speelt een rol in de overgangsperiode vlak vóór de komst van Van Cuijk. Volgens de Canon van Mierlo was hij een neef van Goesewijn Moedel van Mierlo en trad hij op bij het bestuur van de heerlijkheid. Het RAAP-overzicht noemt Hendrik van Langel kort vóór 1335 en […]
Hulp was ooit afhankelijk van lokale middelen Eeuwenlang hing steun bij armoede, ziekte en ouderdom af van familie, kerkelijke fondsen, liefdadige verenigingen en gemeentelijke armenzorg. Het Apostelhuis is daarvan een vroeg voorbeeld. Later kwamen armenbesturen, de Tafel van de Heilige Geest, Vincentius- en Elisabethverenigingen en gemeentelijk betaalde geneeskundige hulp. Rechten in plaats van uitsluitend gunsten […]
Een uitzonderlijke zestiende-eeuwse loopbaan De reis van Willem van Enckevoirt van het landelijke Mierlo naar Rome is een van de opvallendste persoonlijke verhalen uit de dorpsgeschiedenis. Een kerkelijke opleiding bood in de late middeleeuwen aan een talentvolle jongen een van de weinige wegen naar internationale studie en bestuur. Van Enckevoirt kwam vermoedelijk via ‘s-Hertogenbosch en […]
Barbara van Scherpenzeel Het geslacht Van Scherpenzeel raakte via huwelijk nauw verbonden met de heerlijkheid. Barbara van Scherpenzeel was echtgenote van Erasmus van Grevenbroeck junior. Na 1674 trad zij gedurende vele jaren als vrouwe van Mierlo op. Barbara probeerde via langdurige juridische procedures een groter deel van de eerder afgekochte heerlijke rechten te herstellen. Volgens […]
Vleesvoorraad op het erf Een of meer varkens vormden op veel historische boerenerven een belangrijke vleesreserve. De dieren konden worden gevoerd met producten en reststromen uit het eigen huishouden en bedrijf. Lokale bronnen tonen varkens regelmatig in het dagelijkse boerderijleven. In een bericht uit De Kersenpit over een brand op ’t Oudven wordt bijvoorbeeld vermeld […]
Dieren als onderdeel van het gemengde bedrijf Veehouderij stond in historisch Mierlo meestal niet los van akkerbouw. Koeien leverden melk en mest, varkens konden restproducten benutten en paarden of ossen leverden trekkracht. Het aantal dieren per boerderij was veel kleiner dan in moderne gespecialiseerde bedrijven. Voor kleine boeren kon één koe of varken al een […]
Naamkaart van het landschap Vóór huisnummers, moderne straatnamen en nauwkeurige kaarten gebruikten bewoners namen om akkers, weilanden, heidevelden, bossen en andere terreinen aan te duiden. Zulke veldnamen vormden een praktische mentale kaart van het landschap. Heemkundekring Myerle beschrijft veldnamen als belangrijke bron voor historische geografie. Namen kunnen aanwijzingen bevatten over bodem, landbouw, bezit, gebruik, personen, […]
Water in zandlandschappen Vennen zijn ondiepe wateren die kenmerkend zijn voor zand- en heidelandschappen. Ze liggen vaak in natuurlijke laagten en zijn sterk afhankelijk van regenwater, grondwater en lokale bodemopbouw. Rond Mierlo zijn vennen vooral bekend uit de Strabrechtse Heide en Molenheide. Het Beuven is het bekendste voorbeeld in de regio en wordt door Staatsbosbeheer […]
Prehistorische gravure, gevonden in Geldrop De zogeheten Venus van Mierlo is een gegraveerde zandsteen uit een laat-paleolithische vindplaats. De steen werd in 1961 opgegraven bij Geldrop, niet in Mierlo. Daarom wordt ook de geografisch nauwkeuriger naam Danseresje van Geldrop gebruikt. De context wordt verbonden met rendierjagers van de Ahrensburgcultuur aan het einde van de laatste […]
Prehistorische gravure, gevonden in Geldrop De zogeheten Venus van Mierlo is een gegraveerde zandsteen uit een laat-paleolithische vindplaats. De steen werd in 1961 opgegraven bij Geldrop, niet in Mierlo. Daarom wordt ook de geografisch nauwkeuriger naam Danseresje van Geldrop gebruikt. De context wordt verbonden met rendierjagers van de Ahrensburgcultuur aan het einde van de laatste […]
Een agrarisch landschap dat plaatsmaakte De groei van Mierlo in de twintigste en eenentwintigste eeuw vond voor een groot deel plaats op voormalige landbouwgrond. Daarmee verdwenen niet alleen akkers en boomgaarden, maar ook boerderijen, stallen en erven. Sommige boerderijen werden gesloopt omdat zij bouwplannen in de weg stonden; andere raakten hun agrarische functie kwijt en […]
Routes verdwijnen door nieuwe inrichting Historische wegen waren sterk verbonden met boerderijen, akkers, kerk, heide en buurdorpen. Wanneer functies verdwenen of nieuwe woonwijken en landbouwpercelen werden aangelegd, konden oude routes worden verlegd of volledig verdwijnen. Toponiemenonderzoek noemt bijvoorbeeld de oude Lo-straat, in dialect ook ‘de Louwe’, die op de kadastrale kaart van 1832 voorkomt en […]
Van lokale middenstand naar veranderd winkelpatroon Het Mierlo van de twintigste eeuw kende veel kleine winkels die onderdeel waren van het dagelijkse dorpsleven: kruideniers, bakkers, slagers, textielzaken en andere speciaalzaken. Vaak waren winkel en woning in hetzelfde pand ondergebracht. De komst van grotere winkels, supermarkten, autoverkeer en veranderend consumentengedrag maakte veel kleinschalige bedrijven economisch minder […]
Techniek veranderde het dorp Veel ambachten verdwenen niet omdat hun producten overbodig werden, maar omdat de productiewijze veranderde. Schoenen bleven nodig, maar kwamen uit fabrieken. Karren maakten plaats voor tractorwagens en auto’s. Mechanische maalderijen namen werk van windmolens over. Ook landbouwmechanisatie verkleinde de vraag naar hoefsmid, wagenmaker en traditioneel handgereedschap. Centrale slachthuizen en nieuwe voedselregels […]
Jubileum als moment van geschiedschrijving Verenigingsjubilea zijn in Mierlo vaak meer dan een feest. Ze vormen een aanleiding om archieven te ordenen, oude foto’s te verzamelen, oud-leden te interviewen en de geschiedenis van een club opnieuw te vertellen. Een duidelijk voorbeeld is het 550-jarig bestaan van het Sint Catharina en Sint Barbara Gilde in 2024. […]
