Ga naar inhoud
Digitale Encyclopedie van Mierlo
Verken deze collectie in compacte pagina’s. Alleen de dossiers op deze pagina worden geladen.
Collectie
Een dorp georganiseerd in verenigingen Het verenigingsleven vormt al generaties lang een belangrijk onderdeel van Mierlo. Religieuze broederschappen en schuttersgilden behoren tot de oudste georganiseerde verbanden, terwijl in de negentiende en twintigste eeuw zang-, muziek-, sport-, jeugd-, buurt- en carnavalsverenigingen een steeds grotere rol gingen spelen. Verenigingen boden meer dan een hobby. Ze organiseerden feesten, […]
Steeds minder residentiële betekenis Vanaf de zeventiende eeuw verloor het kasteel geleidelijk zijn functie als permanente machtsresidentie. Na de afkoop van veel heerlijke rechten in 1617 verbleven de heren vaker elders. In de achttiende eeuw werd het gebouw steeds minder intensief gebruikt. In 1736 werd kasteel en hoeve op 5.000 gulden getaxeerd. Erfgoed Brabant interpreteert […]
Verzet kende veel vormen Verzet tegen de bezetter bestond niet alleen uit gewapende acties. Het kon ook gaan om het verbergen van mensen, doorgeven van informatie, verspreiden van illegale berichten, vervalsen van documenten of saboteren van Duitse maatregelen. Lokale bronnen over Bethanië vermelden dat onderwijzend personeel tijdens de bezetting een verzetsrol had. Zulke verwijzingen laten […]
Grondstof voor linnen Vlas werd verbouwd vanwege de vezels in de stengel en vanwege het zaad. De vezels konden na een reeks bewerkingen worden gesponnen tot garen en vervolgens tot linnen worden geweven. De verwerking was arbeidsintensief. Na het oogsten moest vlas onder meer worden geroot, gedroogd, gebroken en gehekeld voordat bruikbare vezels overbleven. Een […]
Van plant naar draad Vlas leverde bastvezels die na uitgebreide bewerking geschikt werden voor het spinnen van linnengaren. De verwerking begon na de oogst met roten en drogen, waarna de stengels werden gebroken en de vezels werden gehecheld of gekamd. De lange vezels konden vervolgens worden gesponnen en geweven. Daardoor vormde vlas een directe verbinding […]
Bethanië als toevluchtsoord Na de bevrijding eindigde de oorlog voor Zuid-Nederland niet onmiddellijk. Het front schoof noord- en oostwaarts en grote groepen mensen raakten ontheemd. Huize Bethanië kreeg naast zijn militaire functie ook een belangrijke humanitaire rol. Volgens het Brabants Historisch Informatie Centrum werden in het laatste oorlogsjaar meer dan achthonderd vluchtelingen in Bethanië opgevangen. […]
Voorwerpen met een wedstrijdverhaal Voetbalmemorabilia omvatten shirts, schoenen, ballen, vaantjes, toegangskaarten, accreditaties, onderscheidingen en persoonlijke eigendommen van spelers en trainers. De waarde als historische bron hangt sterk af van herkomst. Een shirt dat aantoonbaar in een specifieke wedstrijd is gedragen vertelt meer dan een identiek winkelshirt zonder provenance. FANATIC als lokale collectie FANATIC bewaart honderden […]
Voetbalmuseum in HUP Voetbalmuseum FANATIC werd op 2 april 2019 geopend in HUP in Mierlo. Louis en Truus van Gaal verrichtten de opening samen met oud-international Hans van Breukelen. De collectie is opgebouwd door Mierlonaar Jos Lenssen en bestaat uit originele wedstrijdshirts, voetbalschoenen, trofeeën, wedstrijdballen, accreditaties, boeken en persoonlijke voorwerpen van bekende spelers en trainers. […]
Herhaling maakt traditie Volksgebruiken zijn gewoonten die binnen een gemeenschap worden doorgegeven en gezamenlijk betekenis krijgen. In Mierlo lopen religieuze, agrarische en verenigingsgebonden tradities door elkaar. Voorbeelden zijn de meiboom, gildegebruiken, carnaval, processies en gebruiken rond de kersenoogst. Niet al deze tradities zijn even oud en sommige zijn in de twintigste eeuw opnieuw vormgegeven. Levend […]
Spel zonder formele sportbond Volksspelen zijn wedstrijden en behendigheidsspelen die vooral bij feesten, buurten en verenigingen horen. De regels kunnen lokaal worden afgesproken en zijn minder gestandaardiseerd dan bij bondssport. Ook binnen Mifano bleef die speelse traditie zichtbaar. In 1930 trok bijvoorbeeld een ludieke voetbalwedstrijd tussen ‘De Dikken’ en ‘De Dunnen’ veel belangstelling en leverde […]
Een mooi verhaal is niet automatisch een historische bron Lokale geschiedenis zit vol sterke verhalen. Sommige blijken goed gedocumenteerd; andere zijn mondelinge overlevering, latere uitleg of folklore. De heksenprocessen zijn een duidelijk voorbeeld. De processtukken bewijzen dat mensen in 1595 van toverij werden beschuldigd en veroordeeld. Ze bewijzen niet dat die toverij werkelijk plaatsvond. Ook […]
Archeologische locatie bij de oude dorpskern Met ‘voormalige Mona’ wordt de vroegere horecalocatie bedoeld op de hoek van de Heer van Scherpenzeelweg en Bisschop van Mierlostraat. Bij werkzaamheden in 2009 werd hier archeologisch onderzoek uitgevoerd. Daarbij kwamen vijftien vroegmiddeleeuwse graven aan het licht. Belang voor de kerkgeschiedenis De locatie ligt dicht bij de historische kerkplaats […]
Goederen in beslag voor de bezetter De Duitse bezetter kon goederen, gebouwen en vervoermiddelen vorderen voor militair gebruik. Dat gebeurde in heel Nederland en had ook gevolgen voor Mierlo. Paarden, fietsen, materialen en voedsel konden door regelgeving of directe vordering aan particulier gebruik worden onttrokken. Ook gebouwen kregen een militaire bestemming. Huize Bethanië werd door […]
De motor achter veel dorpsactiviteiten Een groot deel van het Mierlose verenigings- en evenementenleven zou zonder vrijwilligers niet bestaan. Bestuursleden, trainers, organisatoren, decorbouwers, verkeersregelaars, collectanten en vele andere helpers leveren vaak jarenlang onbetaald werk. Historische voorbeelden maken de omvang zichtbaar. Toen Stichting Jeugdbelangen in 1975 een gebouw vanaf het DAF-terrein naar de Neerakkers verhuisde, hielpen […]
Gemeentelijk betaalde geboortehulp Vroedvrouwen waren al vroeg onderdeel van de Mierlose zorg. In de achttiende eeuw betaalden de borgemeesters een jaarlijks tractement aan verschillende vroedvrouwen. Bekende voorbeelden zijn Jenneke van Eijck-Knapen, vroedvrouw van 1753 tot 1755; Anna Maria Dijstelblom, werkzaam van 1757 tot 1766; Lucie van Bree, die van 1767 tot 1783 bleef; en Antonetta […]
Na de Romeinse tijd De vroege middeleeuwen vormen een cruciale fase in de ontstaansgeschiedenis van Mierlo. Uit deze eeuwen zijn in de omgeving van Bethanië en de huidige Heilige Luciakerk belangrijke archeologische sporen gevonden. Ze laten zien dat het gebied ook na de Romeinse periode werd gebruikt voor bewoning en begraving. Vooral de vondsten uit […]
Drie beschuldigden uit Mierlo-Hout Ook het toenmalige buurtschap ’t Hout, het latere Mierlo-Hout, werd in 1595 door de heksenvervolging getroffen. Marie Baten noemde tijdens een verhoor op 14 september drie vrouwen uit ’t Hout. Een van hen was Judth van Dorren. Zij werd opgepakt en bij vrouwen uit Lierop gevoegd die de waterproef moesten ondergaan. […]
Gereedschap en afval van steenbewerking Vuursteen werd in de prehistorie gebruikt voor messen, schrabbers, pijlpunten en andere werktuigen. Bij het maken daarvan ontstonden afslagen en kernen die archeologen eveneens herkennen. Rond Luchen zijn volgens het lokale archeologieoverzicht meerdere losse vuursteenvondsten bekend. De gemeentelijke catalogus noemt daarnaast vuursteen op verschillende plaatsen in het oude Mierlose landschap. […]
Houten voertuigen voor landbouw en vervoer De wagenmaker vervaardigde en repareerde karren, wagens en houten onderdelen daarvan. Het ambacht was nauw verbonden met boerenbedrijven, omdat vervoer van mest, hooi, oogst en brandhout zonder karren nauwelijks mogelijk was. De wagenmaker werkte met verschillende houtsoorten en moest rekening houden met belasting, vorm en maatvoering. Voor ijzeren banden […]
Een groot deel van de geschiedenis is nog niet opgegraven Archeologisch onderzoek heeft slechts kleine delen van Mierlo daadwerkelijk blootgelegd. Onder tuinen, wegen, akkers en gebouwen kunnen daarom nog onbekende resten liggen. De bekende vondsten laten zien wat mogelijk is: prehistorische boerderijen in Luchen, Romeinse erven bij Neerakkers, vroegmiddeleeuwse graven bij Bethanië en Mona en […]
Geen bovengrondse hoofdburcht meer Van de hoofdburcht van Kasteel Mierlo staat tegenwoordig niets meer bovengronds. Het terrein bestaat grotendeels uit grasland in de oude laagte. Toch is het kasteel niet volledig verdwenen: onder het maaiveld bevinden zich grachtvullingen, puinlagen en waarschijnlijk delen van funderingen en andere archeologische structuren. Het voormalige kasteelterrein kreeg in 2014 de […]
Een gebied met plaatselijke rechten Een heerlijkheid was in de middeleeuwen en vroegmoderne tijd een gebied waarin een heer bepaalde bestuurlijke, juridische en economische rechten bezat. Die rechten waren niet overal hetzelfde en konden in de loop van de eeuwen veranderen. Een heerlijkheid moet daarom niet worden gezien als een moderne gemeente met één vast […]
29 gezinnen zonder woning Na de brand van 27 augustus 1921 stond Mierlo voor een onmiddellijke sociale en bouwkundige opgave. Getroffen gezinnen moesten worden ondergebracht en hadden kleding, huisraad en financiële hulp nodig. Een steuncomité organiseerde hulp en riep ook buiten Mierlo op tot bijdragen. De brand kreeg landelijke persaandacht, waardoor geld en goederen voor […]
Economische verbinding De verbinding tussen Mierlo en Geldrop was al vroeg belangrijk. Mierlose thuiswevers werkten voor Geldropse fabrikeurs en gebruikten onder meer het Katoenpad om grondstoffen en geweven producten te vervoeren. In 1856–1857 werd de provinciale kunstweg Geldrop-Mierlo-Helmond aangelegd. Deze verbeterde weg nam een belangrijk deel van het verkeer over van oudere zand- en voetpaden. […]
