Hoofdthema

12. Natuur, landschap & water

Verken natuur, landschap en water rond Mierlo, met verhalen over heide, bossen, beekdalen, natuurbeheer en veranderingen in de omgeving.

Samengestelde kennislaag

Dossiers binnen dit thema

136 dossiers
Encyclopedie-artikel

’t Sang en Goorkens

Natte natuur ten zuidoosten van Mierlo Sang en Goorkens is een nat natuurgebied direct ten zuidoosten van Mierlo. Het ligt in en rond het beekdal van de Goorloop en vormt een belangrijk contrast met de hogere, drogere zandgronden rond het dorp. De gemeente beschrijft het gebied als een natte natuurparel. Water, moerasachtige delen, graslanden, struweel […]

Locatie

’t Sang en Goorkens

Deze locatietitel is een historische/taalkundige variant van het canonieke locatiedossier Sang en Goorkens. Natte natuur ten zuidoosten van Mierlo Sang en Goorkens is een nat natuurgebied direct ten zuidoosten van Mierlo. Het ligt in en rond het beekdal van de Goorloop en vormt een belangrijk contrast met de hogere, drogere zandgronden rond het dorp. De […]

Gebeurtenis

Aanleg van het kanaal

Een groot handmatig graafwerk Na jaren van plannen kreeg Eindhoven in 1843 toestemming om een eigen kanaal naar de Zuid-Willemsvaart aan te leggen. De stad financierde het project grotendeels zelf. Het graafwerk vond vooral in 1845 en 1846 plaats. Schop en kruiwagen waren de belangrijkste hulpmiddelen. Volgens de lokale kanaalgeschiedenis kwam tachtig tot negentig procent […]

Encyclopedie-artikel

Archeobotanisch onderzoek in Luchen

Archeobotanisch onderzoek in Luchen Archeobotanisch onderzoek in Luchen maakt zichtbaar dat archeologie niet alleen draait om aardewerk, gebouwen en metaalvondsten. Pollen, zaden, houtskool en andere plantenresten kunnen informatie geven over landschap, voedselproductie en het gebruik van erven. De specialistische BIAX-rapporten verdienen daarom een eigen methodisch dossier dat uitlegt wat deze bronlaag aan de geschiedenis van […]

Bron

Archol – Archeologisch proefsleuvenonderzoek Hekelstraat Mierlo

Organisatie: Archol. Type: archeologisch onderzoeksrapport. Gebruik: Proefsleuvenonderzoek aan de Hekelstraat met zestien sleuven. De gerapporteerde sporen hangen vooral samen met historische landontginning en landbouw; er werd geen behoudenswaardige vindplaats vastgesteld. Redactionele status: inventaris- of bronbeschrijving wordt alleen gebruikt voor wat daarin expliciet is bevestigd; niet-ingeziene dossierinhoud blijft onderzoeksstatus. URL: https://www.heemkundekringmyerle.nl/doc/archeologie/Hekelstraat%20Archolrapport%20233_binnenwerk_v3.pdf

Encyclopedie-artikel

Beekdalen

De lage lijnen in het landschap Beekdalen zijn de laaggelegen delen waar oppervlaktewater en grondwater zich verzamelen en afvoeren. Rond Mierlo vormen waterlopen zoals de Goorloop en andere lokale lopen zulke natuurlijke en landschappelijke lijnen. Historisch waren beekdalen vaak natter dan de omliggende zandgronden. Ze werden gebruikt als grasland, hooiland en voor andere vormen van […]

Locatie

Berenbroek

Berenbroek Berenbroek krijgt een zelfstandig dossier omdat dit onderwerp een eigen, herkenbare plaats inneemt in de geschiedenis van Mierlo en onvoldoende zichtbaar wordt wanneer het alleen als detail in een groter overzichtsartikel staat. De afbakening is bewust smal gehouden: dit dossier behandelt de lokale functie, ontwikkeling en betekenis van het onderwerp, terwijl verwante thema’s via […]

Bron

BHIC – Eindhovens Kanaal

Bronhouder: Brabants Historisch Informatie Centrum. Gebruik: financiering en aanleg van het kanaal, openstelling op 28 oktober 1846, bruggen, scheepvaart en eerste stoomschip in 1862. URL: https://www.bhic.nl/ontdekken/verhalen/eindhovens-kanaal

Bron

BHIC / Landinrichtingsdienst – Ruilverkaveling Mierlo

Organisatie: Brabants Historisch Informatie Centrum. Type: archiefingang landinrichting/ruilverkaveling. Gebruik: verandering van percelering, wegen, waterhuishouding en landbouwstructuur in Mierlo. Toegang: plaatselijke commissie Mierlo 1935–1977. Bronkwaliteit: B. Redactioneel: Ruilverkavelingsstukken zijn essentieel om modern landschapsverandering niet alleen uit topografische kaarten af te leiden. URL: https://www.archieven.nl/nl/zoeken?miadt=235&micode=1508&miview=inv2&mizig=210

Bron

BIAX – Archeobotanisch onderzoek Mierlo-Luchen deelgebied K

Organisatie: BIAX Consult. Type: specialistisch archeobotanisch/anthracologisch onderzoeksrapport. Gebruik: vindplaatsen in Luchen deelgebied K, greppel, houtskoolmeiler, pollen, macroresten en 14C-datering. Toegang: BIAXiaal 1516, 2022. Bronkwaliteit: B. Redactioneel: Geeft specialistische milieudata; sitefasen niet zonder opgravingscontext tot bewoningscontinuïteit samenvoegen. URL: https://biax.nl/rapporten/5385/archeobotanisch_onderzoek_aan_enkele_sporen_me_nt_van_de_vindplaats_mierlo_luchen_deelgebied_k

Encyclopedie-artikel

Bos- en heidebranden rond Mierlo

Bos- en heidebranden rond Mierlo Bos- en heidebranden vormen een terugkerend thema in een landschap met droge zandgrond, heide en naaldbos. Voor Mierlo waren natuurbranden niet alleen ecologische gebeurtenissen: rook, windrichting, bereikbaarheid en de nabijheid van woningen of wegen maakten ze ook tot veiligheidsvraagstuk. Brandbaar landschap Droge heide, gras en naaldstrooisel kunnen vuur snel verspreiden. […]

Encyclopedie-artikel

Bosbouw

Bomen als product Veel bossen rond Mierlo zijn aangelegd op voormalige heide- en zandgronden. Vanaf de negentiende eeuw werd bebossing aantrekkelijk doordat heide minder nodig was voor het traditionele landbouwsysteem en hout economische waarde had. Grove den werd veel aangeplant op de arme zandgronden. Regelmatige percelen in Molenheide en rond Wolfsven herinneren nog aan deze […]

Encyclopedie-artikel

Bosbrandbewaking op de Luchense Heide

Bosbrandbewaking op de Luchense Heide De brandtoren op de Luchense Heide was onderdeel van een bredere praktijk van bosbrandbewaking. De heemkundige reconstructie dateert de toren in de periode van de jaren vijftig tot 1973. Vanuit een hoog waarnemingspunt konden rookontwikkeling en beginnende branden in bos- en heidegebieden eerder worden opgemerkt. Het gebouw zelf staat al […]

Locatie

Brandevoort

Van Mierloos agrarisch gebied naar Helmondse stadswijk Brandevoort was historisch een landelijk gebied binnen de gemeente Mierlo. Boerderijen, akkers en oude bewoningssporen bepaalden het landschap voordat grootschalige stadsuitbreiding in beeld kwam. In de jaren tachtig en negentig werd het gebied steeds belangrijker voor de uitbreidingsplannen van Helmond. In 1994 bereikten Mierlo en Helmond een overeenkomst […]

Encyclopedie-artikel

Brandkuilen en bluswatervoorziening in Mierlo

Brandkuilen en bluswatervoorziening in Mierlo Voor brandbestrijding was water in het uitgestrekte zanddorp Mierlo eeuwenlang een praktisch probleem. Brandkuilen, putten, sloten en waar mogelijk het Eindhovensch Kanaal moesten water leveren wanneer vuur uitbrak. De geschiedenis van die voorzieningen laat zien hoe kwetsbaar brandbestrijding bleef zolang een betrouwbaar leidingnet ontbrak en woningen ver uit elkaar lagen. […]

Encyclopedie-artikel

Brandweer Mierlo

Brandweer Mierlo Brandbestrijding in Mierlo bestond al lang voordat er een formele vrijwillige brandweer was. In oudere perioden waren bewoners sterk afhankelijk van zelfzorg, burenhulp, putten, sloten en eenvoudige blusmiddelen. De grote kwetsbaarheid van boerderijen en huizen met brandbare bouwmaterialen maakte brand tot een terugkerend dorpsrisico. De brand van de Marktstraat in 1921 liet op […]

Locatie

Broeksche Brug

Brug bij Het Broek De Broeksche Brug was een van de oorspronkelijke brugverbindingen over het Eindhovensch Kanaal op Mierloos grondgebied. De brug koppelde de route vanuit Mierlo en Het Broek aan wegen richting Nuenen en Stiphout. De ligging was economisch belangrijk. In de omgeving van de Broekstraat konden schepen aanleggen en Mierlo beschikte hier over […]

Encyclopedie-artikel

Bruggen van Mierlo

Nieuwe verbindingen over het kanaal De aanleg van het Eindhovensch Kanaal doorsneed bestaande wegen en landbouwroutes. Daarom moesten bruggen worden gebouwd. In het oorspronkelijke bestek waren acht vaste houten bruggen opgenomen. Op Mierloos grondgebied lagen de Broeksche, Oudvensche, Melkkoesche, Goorsche en Lungendonksche brug. Nog vóór de oplevering wist de bevolking bovendien een smal voetbrugje bij […]

Encyclopedie-artikel

Busvervoer

Opvolger van de tram Toen de stoomtram zijn betekenis verloor, nam de autobus een steeds groter deel van het regionale personenvervoer over. Bussen waren flexibeler omdat geen rails nodig waren en konden gebruikmaken van het steeds beter verharde wegennet. In Noord-Brabant werden tram- en busdiensten uiteindelijk samengebracht in grotere vervoersorganisaties. Het archief van de Brabantse […]

Bron

Buurttuin met Aandacht Mierlo – Buurkracht

Bronhouder: Buurttuin met Aandacht Mierlo. Gebruik: eigen projectinformatie over de groene ontmoetplek aan de Burgemeester van Lokvenstraat en de buurtactiviteiten. URL: https://buurttuinmetaandachtmierlo.buurkracht-online.nl/

Encyclopedie-artikel

Cholera-alarm bij sluis 8 in 1866

Cholera-alarm bij sluis 8 in 1866 In 1866 kreeg het gemeentebestuur te maken met een cholera-alarm nadat ziektegevallen waren gemeld op een schip dat bij sluis 8 in de Zuid-Willemsvaart lag. Het incident bleef beperkt, maar de gemeentelijke reactie laat zien welke noodmaatregelen in de negentiende eeuw beschikbaar waren. Wat de bronnen laten zien De […]

Bron

Cultuurhistorische inventarisatie Mierlo

Type: cultuurhistorische inventarisatie / MIP-documentatie. Gebruik: historische bebouwing, ensembles, Het Broek, langgevelboerderijen, Patronaat en ruimtelijke ontwikkeling. Redactioneel: gegevens per object waar mogelijk vergelijken met het Rijksmonumentenregister en gemeentelijke stukken. URL: https://020apps.nl/mip/beschrijvingen/Mierlo.pdf

Encyclopedie-artikel

De fiets

Persoonlijke mobiliteit De fiets veranderde het dagelijkse bereik van inwoners ingrijpend. Waar lopen lange tijd de gewone manier was om korte afstanden af te leggen, maakte de fiets werk, school, winkels en omliggende dorpen veel sneller bereikbaar. Voor een dorp tussen Geldrop, Helmond en Eindhoven kreeg dat extra betekenis. De fiets maakte inwoners minder afhankelijk […]

Encyclopedie-artikel

De Goede Moordenaar

Bijnaam van de stoomtram De stoomtram tussen Eindhoven en Helmond kreeg in de streek de bijnaam De Goede Moordenaar. De naam vat de dubbele houding tegenover het nieuwe vervoermiddel treffend samen. Aan de ene kant was de tram een grote vooruitgang. Reizen en goederenvervoer werden sneller en plaatsen langs de lijn raakten beter met elkaar […]